🇮🇳 ભારતનું બંધારણ : આમુખ અને ભાગ - 1 Mock Test : 1

🇮🇳 ભારતનું બંધારણ: આમુખ અને ભાગ 1 (40 પ્રશ્નો)

Time Remaining: 30:00

Enter Your Name:

**NOTICE:** To start the quiz, enter your name and press the 'Start Quiz' button above or below.

1. બંધારણના આમુખમાં સમાવિષ્ટ 'લોકશાહી (Democratic)' શબ્દના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?

તે માત્ર રાજકીય લોકશાહી જ નહીં, પરંતુ સામાજિક અને આર્થિક લોકશાહીનો પણ સમાવેશ કરે છે. તે સાર્વત્રિક પુખ્ત મતાધિકાર સ્થાપિત કરે છે. ભારતીય લોકશાહીમાં માત્ર પ્રત્યક્ષ લોકશાહીના સાધનો જ અપનાવવામાં આવ્યા છે. લોકશાહીનો અર્થ એ પણ છે કે લોકોનું સાર્વભૌમત્વ સર્વોચ્ચ છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

2. 42મા બંધારણીય સુધારા, 1976 દ્વારા આમુખમાં ઉમેરવામાં આવેલા શબ્દોનો સાચો ક્રમ કયો છે?

સમાજવાદી, અખંડિતતા, બિનસાંપ્રદાયિક બિનસાંપ્રદાયિક, સમાજવાદી, અખંડિતતા સમાજવાદી, બિનસાંપ્રદાયિક, અખંડિતતા અખંડિતતા, બિનસાંપ્રદાયિક, સમાજવાદી પ્રયાસ નથી કર્યો

3. કયા સુપ્રિમ કોર્ટના કેસમાં આમુખને બંધારણનો ભાગ ગણવામાં આવ્યો અને તેમાં સુધારો કરવાની મંજૂરી મળી?

બેરુબારી યુનિયન કેસ (1960) ગોલકનાથ કેસ (1967) કેશવાનંદ ભારતી વિ. કેરળ રાજ્ય કેસ (1973) મિનરવા મિલ્સ કેસ (1980) પ્રયાસ નથી કર્યો

4. ભારતીય બંધારણના આમુખમાં સમાવિષ્ટ 'ન્યાય (Justice)' ના આદર્શોનો યોગ્ય ક્રમ કયો છે?

આર્થિક, રાજકીય, સામાજિક સામાજિક, આર્થિક, રાજકીય રાજકીય, સામાજિક, આર્થિક સમાનતા, સ્વતંત્રતા, બંધુતા પ્રયાસ નથી કર્યો

5. અનુચ્છેદ 3 (Article 3) હેઠળ સંસદની સત્તામાં નીચેનામાંથી કઈ જોગવાઈ આવતી નથી?

કોઈપણ રાજ્યમાંથી પ્રદેશને અલગ કરીને નવું રાજ્ય બનાવવું. કોઈપણ રાજ્યના ક્ષેત્રફળમાં વધારો કે ઘટાડો કરવો. કોઈ રાજ્યનું નામ બદલવું. ભારતીય સંઘમાં નવા વિદેશી પ્રદેશને સામેલ કરવો. પ્રયાસ નથી કર્યો

6. અનુચ્છેદ 3 હેઠળ નવા રાજ્યની રચના માટે રાજ્ય વિધાનમંડળનો અભિપ્રાય મેળવવા અંગે શું સાચું છે?

રાષ્ટ્રપતિ રાજ્ય વિધાનમંડળનો અભિપ્રાય સ્વીકારવા માટે બંધાયેલા છે. રાષ્ટ્રપતિ માત્ર વિધાનસભાનો અભિપ્રાય જ મેળવે છે. આવા કાયદા માટે રાજ્ય વિધાનમંડળનો અભિપ્રાય મેળવવો જરૂરી નથી. રાષ્ટ્રપતિ રાજ્ય વિધાનમંડળના અભિપ્રાયને સ્વીકારવા માટે બંધાયેલા નથી. પ્રયાસ નથી કર્યો

7. આમુખમાં ઉલ્લેખિત 'બિનસાંપ્રદાયિક (Secular)' શબ્દનો મુખ્ય હેતુ શું છે?

રાજ્યનો પોતાનો કોઈ ધર્મ હશે અને તે અન્ય ધર્મોને સમાન સન્માન આપશે. રાજ્ય દરેક ધર્મને સમાન સન્માન આપે છે અને દરેકને સમાન સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. ધર્મને રાજકારણથી સંપૂર્ણપણે અલગ રાખવો. રાજ્ય દ્વારા માત્ર બહુમતી ધર્મનું રક્ષણ કરવું. પ્રયાસ નથી કર્યો

8. અનુચ્છેદ 1 (Article 1) મુજબ, ભારત (India) નું વર્ણન નીચેનામાંથી કઈ રીતે કરવામાં આવ્યું છે?

રાજ્યોનો સંઘ (Union of States) ફેડરેશન ઓફ સ્ટેટ્સ (રાજ્યોનું સંઘરાજ્ય) સંઘીય રાજ્ય (Federal State) યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઓફ ઇન્ડિયા પ્રયાસ નથી કર્યો

9. નીચેનામાંથી કયા વિધાનને આમુખનું મુખ્ય લક્ષણ ગણી શકાય નહીં?

તે બંધારણના સત્તાના સ્ત્રોતને દર્શાવે છે. તેની જોગવાઈઓ કોર્ટ દ્વારા લાગુ કરી શકાતી નથી (બિન-ન્યાયીક). તે કાયદાકીય સત્તાનો સ્ત્રોત છે. તે બંધારણના ઉદ્દેશ્યો અને ધ્યેયોને સ્પષ્ટ કરે છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

10. ભારતીય સંઘમાં રાજ્યનું ક્ષેત્રફળ, સીમાઓ અથવા નામ બદલવા માટે સંસદને કયા પ્રકારના બહુમતીની જરૂર પડે છે?

અનુચ્છેદ 368 હેઠળ વિશેષ બહુમતી. સંસદના બંને ગૃહોની કુલ સભ્ય સંખ્યાની બહુમતી. સાદી બહુમતી (Simple Majority). સંસદના બંને ગૃહોની બે-તૃતીયાંશ બહુમતી. પ્રયાસ નથી કર્યો

11. આમુખમાં ઉલ્લેખિત 'લોકકલ્યાણ (Welfare)' ની વિભાવનાનો સમાવેશ ક્યાં થાય છે?

આમુખમાં સીધો ઉલ્લેખ છે. મૂળભૂત ફરજોમાં. રાજનીતિના માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો (DPSP) માં. માત્ર આર્થિક ન્યાયમાં. પ્રયાસ નથી કર્યો

12. અનુચ્છેદ 2 અને અનુચ્છેદ 3 માં તફાવત દર્શાવતું કયું વિધાન સૌથી સચોટ છે?

અનુચ્છેદ 2 આંતરિક, અનુચ્છેદ 3 બાહ્ય ગોઠવણ. અનુચ્છેદ 2 બાહ્ય, અનુચ્છેદ 3 આંતરિક ગોઠવણ. બંને આંતરિક ગોઠવણ સાથે સંબંધિત છે. બંને બાહ્ય ગોઠવણ સાથે સંબંધિત છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

13. બંધારણનું આમુખ કયા ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ પર આધારિત છે?

ઓગસ્ટ પ્રસ્તાવ, 1940 નેહરુ રિપોર્ટ, 1928 ઉદ્દેશ્ય ઠરાવ (Objective Resolution). ભારત સરકાર અધિનિયમ, 1935 પ્રયાસ નથી કર્યો

14. ભારતીય બંધારણમાં કેટલા પ્રકારની સ્વતંત્રતા (Liberty) પૂરી પાડવામાં આવી છે?

ત્રણ ચાર પાંચ છ પ્રયાસ નથી કર્યો

15. ભારતીય બંધારણના આમુખમાં સમાવિષ્ટ 'સમાનતા (Equality)' ના આદર્શના સંદર્ભમાં, કઈ સમાનતાનો ઉલ્લેખ છે?

આર્થિક સમાનતા હોદ્દાની અને તકની સમાનતા રાજકીય સમાનતા ધર્મ અને ઉપાસનાની સમાનતા પ્રયાસ નથી કર્યો

16. અનુચ્છેદ 1 મુજબ, ભારતીય ક્ષેત્રફળ (Territory of India) માં નીચેનામાંથી શેનો સમાવેશ થતો નથી?

રાજ્યોના પ્રદેશો. કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો. ભારત સરકાર દ્વારા સંપાદિત કરવામાં આવતા પ્રદેશો. સંસદ દ્વારા રાજ્ય તરીકે માન્યતા ન અપાયેલા કોઈપણ નવા પ્રદેશો. પ્રયાસ નથી કર્યો

17. સંસદ દ્વારા 'અનુચ્છેદ 3' હેઠળ બનાવવામાં આવેલા કાયદા માટે નીચેનામાંથી કયું સૌથી ઓછું સચોટ છે?

તે બિલ રાષ્ટ્રપતિની પૂર્વ ભલામણ વિના રજૂ કરી શકાતું નથી. તેને પસાર કરવા માટે વિશેષ બહુમતી જરૂરી છે. રાષ્ટ્રપતિ સંબંધિત રાજ્ય વિધાનમંડળનો અભિપ્રાય મેળવવા માટે બંધાયેલા છે. આવા કાયદામાં અનુસૂચિ 1 અને 4 માં સુધારાનો સમાવેશ કરવો જરૂરી છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

18. બંધારણનું આમુખ બંધારણ સભા દ્વારા ક્યારે સ્વીકારવામાં આવ્યું?

26 નવેમ્બર, 1949 26 જાન્યુઆરી, 1950 13 ડિસેમ્બર, 1946 22 જાન્યુઆરી, 1947 પ્રયાસ નથી કર્યો

19. અનુચ્છેદ 1 માં ભારતના કયા બે નામોનો ઉલ્લેખ છે?

આર્યાવર્ત અને ભારત ઇન્ડિયા અને ભારત હિન્દુસ્તાન અને ઇન્ડિયા જમ્બુદ્વીપ અને ભારત પ્રયાસ નથી કર્યો

20. આમુખમાં ઉલ્લેખિત 'સમાજવાદી (Socialist)' શબ્દનો અર્થ શું છે?

ભારતમાં કોમ્યુનિસ્ટ પ્રકારનો સમાજવાદ સ્થાપિત કરવો. જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રનું સહ-અસ્તિત્વ (Mixed Economy). ઉત્પાદન અને વિતરણના તમામ સાધનોનું રાષ્ટ્રીયકરણ કરવું. માત્ર નફાના હેતુથી અર્થતંત્રનું સંચાલન કરવું. પ્રયાસ નથી કર્યો

21. આમુખમાં 'બંધુત્વ (Fraternity)' નો ઉદ્દેશ કઈ બે બાબતોની ખાતરી આપવાનો છે?

વ્યક્તિની ગરિમા અને રાષ્ટ્રની સાર્વભૌમત્વ. વ્યક્તિની ગરિમા અને રાષ્ટ્રની એકતા અને અખંડિતતા. રાષ્ટ્રની એકતા અને બિનસાંપ્રદાયિકતા. આર્થિક ન્યાય અને રાજકીય ન્યાય. પ્રયાસ નથી કર્યો

22. અનુચ્છેદ 4 (Article 4) નું મુખ્ય કાર્ય શું છે?

માત્ર સંસદને નવા રાજ્યોના પ્રવેશ માટે કાયદો લાવવાની સત્તા આપવી. તે જાહેર કરે છે કે અનુચ્છેદ 2 અને 3 હેઠળ કરાયેલા કાયદાઓ અનુચ્છેદ 368 હેઠળ સુધારો ગણાશે નહીં. તે રાજ્ય વિધાનમંડળનો અભિપ્રાય મેળવવાની પ્રક્રિયા નક્કી કરે છે. તે માત્ર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની રચના સાથે સંબંધિત છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

23. કયા સુધારા દ્વારા આમુખમાં 'અખંડિતતા' શબ્દ ઉમેરાયો?

40મો 42મો 44મો 52મો પ્રયાસ નથી કર્યો

24. બંધારણનું આમુખ શું છે?

માત્ર બંધારણના ભાગરૂપે કાયદો છે. બંધારણના નિર્માતાઓનો સારાંશ અને ફિલસૂફી. કાયદાકીય સત્તાનો સ્ત્રોત. કોર્ટ દ્વારા લાગુ કરી શકાય તેવી જોગવાઈ. પ્રયાસ નથી કર્યો

25. સંસદને નવા વિદેશી પ્રદેશને ભારતમાં સામેલ કરવાની સત્તા કયા અનુચ્છેદ હેઠળ છે?

અનુચ્છેદ 1 અનુચ્છેદ 2 અનુચ્છેદ 3 અનુચ્છેદ 4 પ્રયાસ નથી કર્યો

26. 'બિનસાંપ્રદાયિક' શબ્દ બંધારણના કયા ભાગમાં સમાવિષ્ટ છે?

માત્ર આમુખ મૂળભૂત અધિકારો આમુખ અને મૂળભૂત અધિકારો બંને DPSP માં પ્રયાસ નથી કર્યો

27. કયા કેસમાં આમુખને 'બંધારણના મૂળભૂત માળખા (Basic Structure)' નો ભાગ ગણવામાં આવ્યો?

બેરુબારી કેસ (1960) ગોલકનાથ કેસ (1967) કેશવાનંદ ભારતી કેસ (1973) મિનરવા મિલ્સ કેસ (1980) પ્રયાસ નથી કર્યો

28. ભારતીય સંઘમાંથી કોઈ રાજ્યને અલગ થવાનો અધિકાર શા માટે નથી?

બંધારણમાં કલમ 368 માં સુધારો કરવો પડે. ભારત 'અવિનાશી રાજ્યોનો વિનાશી સંઘ' છે. ભારત 'વિનાશી રાજ્યોનો અવિનાશી સંઘ' છે. ભારત 'યુનિયન ઓફ સ્ટેટ્સ' છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

29. આમુખમાં ઉલ્લેખિત 'ગણરાજ્ય (Republic)' શબ્દનો મુખ્ય અર્થ શું છે?

દેશમાં કોઈ વંશપરંપરાગત શાસક નથી. દેશના વડા પરોક્ષ રીતે ચૂંટાય છે. બંને A અને B દેશના વડા સીધા લોકો દ્વારા ચૂંટાય છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

30. બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ, ભારતીય પ્રદેશનું નામ અને સરહદો સંસદ દ્વારા સરળતાથી બદલી શકાય છે?

અનુચ્છેદ 1 અનુચ્છેદ 2 અનુચ્છેદ 3 અનુચ્છેદ 4 પ્રયાસ નથી કર્યો

31. શું આમુખમાં સુધારો કરી શકાય છે?

ના, બિલકુલ નહીં. હા, જો તે બંધારણના મૂળભૂત માળખાને નુકસાન ન પહોંચાડે. હા, પણ માત્ર 42મા સુધારા દ્વારા જ કરાયો હતો. હા, માત્ર વિશેષ બહુમતી દ્વારા. પ્રયાસ નથી કર્યો

32. સંસદ દ્વારા 'નામમાં ફેરફાર' નું બિલ રજૂ કરતા પહેલા, રાષ્ટ્રપતિની કઈ કાર્યવાહી જરૂરી છે?

રાજ્ય વિધાનસભાની મંજૂરી. રાષ્ટ્રપતિની પૂર્વ ભલામણ. માત્ર રાજ્યસભાની મંજૂરી. રાજ્યપાલની મંજૂરી. પ્રયાસ નથી કર્યો

33. આમુખમાં સમાવિષ્ટ 'ન્યાય' ના આદર્શો કઈ ક્રાંતિમાંથી પ્રેરિત છે?

ફ્રેન્ચ ક્રાંતિ રશિયન ક્રાંતિ અમેરિકન ક્રાંતિ ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ પ્રયાસ નથી કર્યો

34. ભારતીય સંઘમાંથી કોઈ પ્રદેશ વિદેશી સત્તાને સોંપવા માટે કયા પ્રકારની કાર્યવાહી જરૂરી છે?

માત્ર સાદી બહુમતી (અનુચ્છેદ 3). અનુચ્છેદ 368 હેઠળ બંધારણીય સુધારો. રાષ્ટ્રપતિનો આદેશ. સર્વોચ્ચ અદાલતનો આદેશ. પ્રયાસ નથી કર્યો

35. આમુખમાં 'સ્વતંત્રતા' ના આદર્શો કઈ ક્રાંતિમાંથી પ્રેરિત છે?

રશિયન ક્રાંતિ ફ્રેન્ચ ક્રાંતિ અમેરિકન ક્રાંતિ ઇંગ્લેન્ડની ગૌરવપૂર્ણ ક્રાંતિ પ્રયાસ નથી કર્યો

36. બંધારણના આમુખ મુજબ, 'વ્યક્તિની ગરિમા' ની ખાતરી શેના દ્વારા આપવામાં આવે છે?

ન્યાય સમાનતા બંધુત્વ સ્વતંત્રતા પ્રયાસ નથી કર્યો

37. કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા 'સમાજવાદી' શબ્દ ઉમેરાયો?

40મો 42મો 44મો 52મો પ્રયાસ નથી કર્યો

38. બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો (UTs) નો ઉલ્લેખ છે?

અનુચ્છેદ 1 અનુચ્છેદ 2 અનુચ્છેદ 3 અનુચ્છેદ 4 પ્રયાસ નથી કર્યો

39. સંસદ દ્વારા અનુચ્છેદ 3 હેઠળ રાજ્યના નામમાં ફેરફાર કરવાની પ્રક્રિયા કઈ બહુમતી દ્વારા થાય છે?

વિશેષ બહુમતી સાદી બહુમતી કુલ સભ્ય સંખ્યાની બહુમતી રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી પ્રયાસ નથી કર્યો

40. આમુખમાં ઉલ્લેખિત 'તકની સમાનતા' નો ઉદ્દેશ શું છે?

જાહેર રોજગારમાં અનામત. સામાજિક અને આર્થિક અવરોધો દૂર કરવા. નાગરિકોને વિકાસની સમાન તકો પૂરી પાડવી. ઉપરોક્ત તમામ પ્રયાસ નથી કર્યો