1857નો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ એ ભારતીય ઇતિહાસ (40 MCQs)
1. સંગ્રામના કારણો વિશે વિધાનો તપાસો:
1. ડેલહાઉસીની 'ખાલસા નીતિ' મુખ્ય રાજકીય કારણ હતું.
2. અંગ્રેજોની આર્થિક નીતિથી ખેડૂતો દેવાદાર બન્યા.
3. સૈનિકોને વિદેશ મોકલવાની જોગવાઈ ધાર્મિક માન્યતા વિરુદ્ધ હતી.
2. તાત્કાલિક કારણ અને મંગલ પાંડે વિશે વિધાનો:
1. તાત્કાલિક કારણ 'એનફિલ્ડ રાઈફલ'ની ચરબીયુક્ત કારતૂસ હતી.
2. મંગલ પાંડે બૈરકપુર છાવણીના સૈનિક હતા.
3. મંગલ પાંડેએ 10 મે, 1857ના રોજ સંગ્રામ શરૂ કર્યો.
3. સંગ્રામનું નેતૃત્વ અને સ્થળ વિશે સાચા જોડકાં કયા?
1. ઝાંસી - રાણી લક્ષ્મીબાઈ
2. બિહાર - કુંવરસિંહ
3. કાનપુર - નાના સાહેબ પેશ્વા
4. સંગ્રામના સ્વરૂપ વિશે ઇતિહાસકારોના મંતવ્યો ચકાસો:
1. સાવરકરે તેને 'પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ' કહ્યો.
2. અંગ્રેજો તેને માત્ર 'સિપાહી વિદ્રોહ' ગણે છે.
3. મજુમદારના મતે આ ન પ્રથમ હતો, ન રાષ્ટ્રીય.
5. ગુજરાતમાં 1857નો સંગ્રામ વિશે વિધાનો:
1. શરૂઆત અમદાવાદ લશ્કરી છાવણીથી થઈ.
2. આણંદના ગરબડદાસ પટેલે બળવો કર્યો.
3. છોટા ઉદેપુરમાં તાત્યા ટોપેએ આશરો લીધો.
6. સંગ્રામના પરિણામો વિશે વિધાનો ચકાસો:
1. ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીના શાસનનો અંત આવ્યો.
2. બ્રિટિશ તાજ (Crown) ના શાસનની શરૂઆત થઈ.
3. સૈન્યમાં બ્રિટિશ સૈનિકોનું પ્રમાણ ઘટાડાયું.
7. સંગ્રામની નિષ્ફળતાના કારણો ચકાસો:
1. કેન્દ્રીય નેતૃત્વ અને સંગઠનનો અભાવ.
2. દક્ષિણ ભારત સંગ્રામથી અલિપ્ત રહ્યું.
3. શિક્ષિત વર્ગ અને રજવાડાઓએ અંગ્રેજોને ટેકો આપ્યો.
8. બહાદુર શાહ ઝફર વિશે વિધાનો:
1. તેમને 'શેનશાહ-એ-હિન્દ' જાહેર કરાયા હતા.
2. તેમને રંગૂન (મ્યાનમાર) મોકલી દેવાયા.
3. તેઓ મુઘલ સામ્રાજ્યના અંતિમ શાસક હતા.
9. ઓખા મંડળ અને વાઘેર સંગ્રામ વિશે વિધાનો:
1. જોધા માણેક અને મુળુ માણેકે નેતૃત્વ કર્યું.
2. દરિયાઈ માર્ગે અંગ્રેજોના પ્રવેશને રોકવાનો ઉદ્દેશ્ય હતો.
3. તોપના ગોળાને ભીની ગોદડીઓથી નિષ્ફળ બનાવ્યા.
10. તાત્યા ટોપે અને ગુજરાત વિશે વિધાનો:
1. તેમણે નર્મદા ઓળંગીને ગુજરાતમાં પ્રવેશ કર્યો.
2. તેમણે છોટા ઉદેપુર જીતી લીધું હતું.
3. તાત્યા ટોપેને પકડવામાં ભીલ લોકોએ મદદ કરી.
11. સંગ્રામનું આયોજન વિશે વિધાનો ચકાસો:
1. નક્કી કરેલી તારીખ 31 મે, 1857 હતી.
2. પ્રતીક તરીકે 'કમળ અને રોટી'નો ઉપયોગ થતો.
3. સંગ્રામનું આયોજન લંડનમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
12. મધ્ય પ્રદેશ અને બળવો વિશે વિધાનો:
1. ગ્વાલિયરના શાસક સિંધિયાએ ક્રાંતિકારીઓને સાથ આપ્યો.
2. રાણીએ તાત્યાની મદદથી ગ્વાલિયર જીતી લીધું.
3. રાણી લક્ષ્મીબાઈ લડતા લડતા વીરગતિ પામ્યા.
13. અંગ્રેજ લશ્કરી નેતાઓ વિશે વિધાનો:
1. હ્યુરોઝે ઝાંસીના બળવાને દબાવ્યો.
2. કેમ્પબેલે કાનપુર-લખનૌમાં વિજય મેળવ્યો.
3. નિકોલ્સને દિલ્હી હસ્તગત કરવામાં ભૂમિકા ભજવી.
14. લુણાવાડા અને પંચમહાલનો બળવો:
1. પંચમહાલમાં નાયકડા ભીલોએ બળવો કર્યો.
2. લુણાવાડાના કોળી લોકોએ સંગ્રામમાં ભાગ લીધો.
3. દબાવવા માટે કેપ્ટન બ્લેક મોકલવામાં આવ્યો.
15. મહારાણી વિક્ટોરિયાનો ઢંઢેરો (1858) વિશે:
1. 1 નવેમ્બર, 1858ના રોજ વંચાયો હતો.
2. લોર્ડ કેનિંગે અલ્હાબાદમાં વાંચ્યો હતો.
3. રજવાડાઓની પ્રાદેશિક અખંડિતતાનું વચન અપાયું.
16. 1857ના સંગ્રામ સમયે ભારતના ગવર્નર જનરલ કોણ હતા?
17. બૈરકપુર છાવણીમાં મેજર હ્યુસનને ગોળી કોણે મારી હતી?
18. 'બિહારના સિંહ' તરીકે કોણ ઓળખાય છે?
19. તાત્યા ટોપેનું મૂળ નામ શું હતું?
20. નાના સાહેબ પેશ્વાનું મૂળ નામ શું હતું?
21. આણંદ વિસ્તારમાં ગુજરાતમાં સંગ્રામનું નેતૃત્વ કોણે કર્યું?
22. મેરઠમાં સૈનિકોએ કયો નારો આપ્યો હતો?
23. 'ભારતનો પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ' પુસ્તક કોણે લખ્યું?
24. ઓખા મંડળના વાઘેરોએ કોના નેતૃત્વમાં અંગ્રેજોનો વિરોધ કર્યો?
25. ખેડાના કયા કલેક્ટરની હત્યાનો પ્રયાસ થયો હતો?
26. તાત્યા ટોપેએ ગુજરાતમાં કયા રજવાડામાં રોકાણ કર્યું હતું?
27. 1857ના સંગ્રામમાં કયા વર્ગે ભાગ લીધો ન હતો?
28. સંગ્રામની નિષ્ફળતા બાદ નાના સાહેબ પેશ્વા ક્યાં ચાલ્યા ગયા?
29. કઈ રાઈફલના ઉપયોગને કારણે બળવો ફાટી નીકળ્યો?
30. લક્ષ્મીબાઈ ઝાંસીના કયા રાજાના પત્ની હતા?
31. સંગ્રામ સમયે બ્રિટનના વડાપ્રધાન કોણ હતા?
32. દિલ્હીમાં સંગ્રામનું વાસ્તવિક સૈન્ય નેતૃત્વ કોણે કર્યું?
33. 'બેગમ હજરત મહલ' કયા સ્થળના ક્રાંતિકારી નેતા હતા?
34. ગુજરાતમાં કયા રજવાડાએ અંગ્રેજોને સાથ આપ્યો હતો?
35. સંગ્રામ નિષ્ફળ ગયા બાદ કોને અંદામાન મોકલાયા હતા?
36. સંગ્રામના પરિણામે ભારતમાં કયા નવા પદની રચના થઈ?
37. સંગ્રામ નિષ્ફળ જવાનું સૌથી મોટું કારણ કયું હતું?
38. કારતૂસમાં કયા પ્રાણીઓની ચરબી હોવાની અફવા હતી?
39. કયા ઇતિહાસકારે કહ્યું કે આ બળવો ધર્મ માટે શરૂ થયો અને સ્વતંત્રતા માટે સમાપ્ત થયો?
40. તાત્યા ટોપેએ ગુજરાતમાં કયા જિલ્લાના રજવાડાના ખજાના પર કબજો કર્યો?
