⛰️ ભારત અને ગુજરાતનું ભૂપૃષ્ઠ (40 MCQs)
1. હિમાલય પર્વતશ્રેણી વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો:
1. હિમાલય એ વિશ્વની સૌથી નવી ગેડ પર્વતમાળા છે.
2. માઉન્ટ એવરેસ્ટ એ બૃહદ હિમાલય (Himadri) નો ભાગ છે.
3. શિવાલિક શ્રેણી એ હિમાલયનો સૌથી દક્ષિણનો ભાગ છે.
2. ભારતના દ્વીપકલ્પીય ઉચ્ચપ્રદેશ વિશે વિધાનો:
1. આ ભારતનો સૌથી પ્રાચીન અને સ્થિર ભૂભાગ છે.
2. અરાવલી પર્વતમાળા આ ઉચ્ચપ્રદેશની ઉત્તર-પશ્ચિમ સરહદે આવેલી છે.
3. આ ઉચ્ચપ્રદેશ માત્ર કાંપની જમીનનો બનેલો છે.
3. ગુજરાતના ભૂપૃષ્ઠ વિભાગો વિશે વિધાનો:
1. ગુજરાતના ભૂપૃષ્ઠને પાંચ મુખ્ય પ્રાકૃતિક વિભાગોમાં વહેંચી શકાય છે.
2. તળ ગુજરાતના મેદાનો ઉત્તર, મધ્ય અને દક્ષિણ એમ ત્રણ ભાગમાં વહેંચાયેલા છે.
3. કચ્છનો દ્વીપકલ્પ એ ડુંગરાળ પ્રદેશ ધરાવતો નથી.
4. ભારતના તટીય મેદાનો વિશે વિધાનો:
1. પશ્ચિમ તટીય મેદાન પૂર્વ તટીય મેદાન કરતા વધુ સાંકડું છે.
2. પશ્ચિમ કિનારે કોંકણ, કેનરા અને મલબાર કિનારાનો સમાવેશ થાય છે.
3. પૂર્વ કિનારે કોરોમંડલ કિનારો આવેલો છે.
5. ગીરીમાળાઓ અને તેમના શિખરો વિશે વિધાનો:
1. સાતપુડા પર્વતમાળાનું સૌથી ઊંચું શિખર ધૂપગઢ છે.
2. પશ્ચિમ ઘાટનું સૌથી ઊંચું શિખર અનાઈમુડી છે.
3. અરવલ્લીનું સૌથી ઊંચું શિખર ગુરુશિખર છે.
6. ઉત્તર ભારતના વિશાળ મેદાનો વિશે વિધાનો:
1. ભાભર પ્રદેશ નદીઓ દ્વારા લવાયેલા મોટા પથ્થરોનો બનેલો છે.
2. જૂના કાંપના બનેલા મેદાનોને 'ખાદર' કહેવામાં આવે છે.
3. તરાઈનો પ્રદેશ ભેજવાળો અને જંગલમય હોય છે.
7. સૌરાષ્ટ્રના ઉચ્ચપ્રદેશ વિશે વિધાનો:
1. સૌરાષ્ટ્રનો મધ્ય ભાગ બેસાલ્ટના લાવામાંથી બનેલો છે.
2. ગિરનાર એ સૌરાષ્ટ્રનો સૌથી ઊંચો ડુંગર છે.
3. શેત્રુંજો ડુંગર ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલો છે.
8. આંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ વિશે વિધાનો:
1. તે બંગાળની ખાડીમાં આવેલો જ્વાળામુખી ઉદ્ભવ ધરાવતો દ્વીપસમૂહ છે.
2. બેરન દ્વીપ એ ભારતનો એકમાત્ર સક્રિય જ્વાળામુખી છે.
3. તે અરબ સાગરમાં આવેલો છે.
9. કચ્છના રણ વિશે વિધાનો:
1. કચ્છનું મોટું રણ એ કાદવ-કીચડ અને ક્ષારનો બનેલો સપાટ પ્રદેશ છે.
2. રણનો ઉંચકાયેલો ભાગ 'બન્ની' ના ઘાસના મેદાનો તરીકે ઓળખાય છે.
3. કચ્છનું નાનું રણ ઘુડખર અભયારણ્ય માટે જાણીતું છે.
10. દક્ષિણ ગુજરાતના ભૂપૃષ્ઠ વિશે વિધાનો:
1. અહીં સાતપુડા અને સહ્યાદ્રી પર્વતમાળાઓ ભેગી થાય છે.
2. દક્ષિણ ગુજરાતના મેદાનો ખૂબ જ ફળદ્રુપ અને વરસાદી છે.
3. આ પ્રદેશમાં કાળી જમીન વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.
11. પશ્ચિમ ઘાટ અને પૂર્વ ઘાટની સરખામણી:
1. પશ્ચિમ ઘાટ એ પૂર્વ ઘાટ કરતા સળંગ પર્વતમાળા છે.
2. પૂર્વ ઘાટ નદીઓ દ્વારા કપાયેલો અને તૂટક છે.
3. પશ્ચિમ ઘાટની સરેરાશ ઊંચાઈ પૂર્વ ઘાટ કરતા ઓછી છે.
12. વિંધ્યાચલ અને સાતપુડા શ્રેણી:
1. આ બંને શ્રેણીઓ વચ્ચેથી નર્મદા નદી વહે છે.
2. વિંધ્યાચલ શ્રેણી ભારતને ઉત્તર અને દક્ષિણ એમ બે ભાગમાં વહેંચે છે.
3. તાપી નદી સાતપુડાની દક્ષિણે વહે છે.
13. ગુજરાતના ડુંગરાળ પ્રદેશો:
1. કચ્છની ઉત્તર ધારમાં કાળો ડુંગર આવેલો છે.
2. પંચમહાલમાં પાવાગઢનો ડુંગર આવેલો છે.
3. ગીરની ટેકરીઓ અમરેલી અને ગીર-સોમનાથમાં ફેલાયેલી છે.
14. ભારતના રણ પ્રદેશ (થારનું રણ):
1. તે મુખ્યત્વે રાજસ્થાનમાં આવેલું છે.
2. અહીં લૂણી નદી એ મુખ્ય નદી છે જે અંતસ્થ છે.
3. રણ પ્રદેશમાં બરખાન્સ (રેતીના ઢુવા) જોવા મળે છે.
15. લક્ષદ્વીપ ટાપુઓ વિશે:
1. તે અરબ સાગરમાં આવેલા પરવાળાના (Coral) ટાપુઓ છે.
2. તેનું મુખ્ય મથક કવરત્તી છે.
3. તે ભારતનો સૌથી મોટો દ્વીપસમૂહ છે.
16. ભારતનું સૌથી ઊંચું શિખર કયું છે? (ભારત હસ્તકનું)
17. ગુજરાતનું સૌથી ઊંચું શિખર કયું છે?
18. કઈ પર્વતમાળા વિશ્વની સૌથી જૂની પર્વતમાળા ગણાય છે?
19. કચ્છની મધ્ય ધારનું સૌથી ઊંચું શિખર કયું છે?
20. 'દક્ષિણનો ઉચ્ચપ્રદેશ' (Deccan Plateau) કયા ખડકોનો બનેલો છે?
21. ભારત અને શ્રીલંકાને કઈ સામુદ્રધુની અલગ પાડે છે?
22. ગુજરાતમાં 'પંચાલ પ્રદેશ' તરીકે કયો વિસ્તાર ઓળખાય છે?
23. નીલગીરી પર્વતમાળા કયા બે ઘાટના સંગમ સ્થાને આવેલી છે?
24. નર્મદા અને તાપી નદીઓ વચ્ચે કઈ પર્વતમાળા આવેલી છે?
25. ભારતના કયા રાજ્યને સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો છે?
26. કચ્છના મોટા રણ અને નાના રણને કયો વિસ્તાર અલગ પાડે છે?
27. 'સહ્યાદ્રી' પર્વતમાળા કયા નામે વધુ જાણીતી છે?
28. ગુજરાતમાં 'ચરોતર' પ્રદેશ કઈ બે નદીઓ વચ્ચે આવેલો છે?
29. શિવાલિક અને હિમાચલ શ્રેણી વચ્ચે આવેલી ખીણોને શું કહેવાય છે?
30. સાપુતારા કઈ પર્વતમાળાનો ભાગ છે?
31. નદીઓ જ્યારે મેદાનમાં પ્રવેશે ત્યારે જે સર્પાકાર વળાંક લે તેને શું કહેવાય?
32. દક્ષિણ ભારતનું સૌથી ઊંચું શિખર કયું છે?
33. પૃથ્વી પરનો સૌથી ઊંચો ઉચ્ચપ્રદેશ (Roof of the World) કયો છે?
34. કયા ડુંગર પર 'જેસલ-તોરલ' ની સમાધિ આવેલી છે? (અંજાર નજીક)
35. સુંદરવન મુખત્રિકોણ કઈ બે નદીઓ દ્વારા બને છે?
36. ગુજરાતનો કયો વિસ્તાર 'બાલક પ્રદેશ' તરીકે ઓળખાય છે?
37. પૂર્વ ઘાટનું સૌથી ઊંચું શિખર કયું છે?
38. 'ભાંભર' પ્રદેશની દક્ષિણે આવેલો દળદળીય વિસ્તાર કયા નામે ઓળખાય છે?
39. ગુજરાતના કયા ડુંગર પરથી કર્કવૃત્ત પસાર થાય છે?
40. ભારતીય દ્વીપકલ્પની દક્ષિણતમ ટોચ કઈ છે?


