🏭 ભારતના ઉદ્યોગો અને ઔદ્યોગિક નીતિ (40 MCQs)

🏭 ભારતના ઉદ્યોગો અને ઔદ્યોગિક નીતિ (40 MCQs)

Time Remaining: 30:00

Enter Your Name:

NOTICE: To start the quiz, enter your name and press the 'Start Quiz' button above or below.

1. ભારતની પ્રથમ ઔદ્યોગિક નીતિ (1948) વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો:
1. તેની જાહેરાત તત્કાલીન ઉદ્યોગ મંત્રી શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
2. આ નીતિએ ભારતમાં 'મિશ્ર અર્થતંત્ર' (Mixed Economy) નો પાયો નાખ્યો.
3. તેમાં ઉદ્યોગોને ચાર શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવ્યા હતા.

(A) માત્ર 1 અને 2 (B) માત્ર 2 અને 3 (C) 1, 2 અને 3 (D) માત્ર 1 પ્રયાસ નથી કર્યો

2. ઔદ્યોગિક નીતિ ઠરાવ, 1956 વિશે વિધાનો:
1. તેને 'ભારતનું આર્થિક બંધારણ' કહેવામાં આવે છે.
2. આ નીતિમાં જાહેર ક્ષેત્ર (Public Sector) પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.
3. આ નીતિ મહાલનોબિસ મોડેલ પર આધારિત હતી.

(A) માત્ર 1 અને 2 (B) માત્ર 2 અને 3 (C) માત્ર 1 (D) 1, 2 અને 3 પ્રયાસ નથી કર્યો

3. નવી ઔદ્યોગિક નીતિ, 1991 વિશે વિધાનો:
1. તેની જાહેરાત 24 જુલાઈ, 1991ના રોજ કરવામાં આવી હતી.
2. આ નીતિએ LPG મોડેલ અપનાવ્યું.
3. તેમાં ઔદ્યોગિક લાયસન્સિંગ પ્રથા લગભગ નાબૂદ કરવામાં આવી.

(A) માત્ર 1 (B) માત્ર 1 અને 2 (C) 1, 2 અને 3 (D) માત્ર 2 પ્રયાસ નથી કર્યો

4. મહારત્ન, નવરત્ન અને મિનીરત્ન કંપનીઓ વિશે વિધાનો:
1. મહારત્નનો દરજ્જો મેળવવા માટે કંપની અગાઉ નવરત્ન હોવી અનિવાર્ય છે.
2. મહારત્ન કંપની ₹5000 કરોડ સુધીના રોકાણ માટે સરકારની મંજૂરી વગર નિર્ણય લઈ શકે.
3. હાલમાં ભારતમાં 20 થી વધુ મહારત્ન કંપનીઓ છે.

(A) માત્ર 1 અને 2 (B) માત્ર 2 અને 3 (C) 1, 2 અને 3 (D) માત્ર 1 પ્રયાસ નથી કર્યો

5. MSME ક્ષેત્રની નવી વ્યાખ્યા (2020) વિશે વિધાનો:
1. મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સર્વિસ સેક્ટર માટે હવે સમાન માપદંડો છે.
2. માઈક્રો ઉદ્યોગ માટે રોકાણ ₹1 કરોડ અને ટર્નઓવર ₹5 કરોડ સુધી છે.
3. મીડિયમ ઉદ્યોગ માટે રોકાણ ₹50 કરોડ અને ટર્નઓવર ₹250 કરોડ સુધી છે.

(A) 1, 2 અને 3 (B) માત્ર 1 અને 2 (C) માત્ર 2 અને 3 (D) માત્ર 1 પ્રયાસ નથી કર્યો

6. મેક ઇન ઇન્ડિયા (Make in India) અભિયાન વિશે:
1. તેની શરૂઆત સપ્ટેમ્બર 2014 માં કરવામાં આવી હતી.
2. મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરનો જીડીપીમાં હિસ્સો 25% સુધી લઈ જવાનો લક્ષ્યાંક છે.
3. તેમાં કુલ 25 મુખ્ય ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.

(A) માત્ર 1 અને 2 (B) માત્ર 2 અને 3 (C) 1, 2 અને 3 (D) માત્ર 1 પ્રયાસ નથી કર્યો

7. ઇન્ડસ્ટ્રી 4.0 (Industry 4.0) વિશે વિધાનો:
1. તે ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં IoT અને AI ના ઉપયોગ સાથે સંબંધિત છે.
2. તે 'ચોથી ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ' તરીકે ઓળખાય છે.
3. સ્માર્ટ ફેક્ટરી અને ઓટોમેશન તેના મુખ્ય ઘટકો છે.

(A) માત્ર 1 (B) 1, 2 અને 3 (C) માત્ર 2 અને 3 (D) માત્ર 1 અને 2 પ્રયાસ નથી કર્યો

8. આઠ કોર (Core) ઉદ્યોગો વિશે વિધાનો:
1. આ ઉદ્યોગો IIP માં 40.27% હિસ્સો ધરાવે છે.
2. રિફાઈનરી ઉત્પાદનો આ યાદીમાં સૌથી વધુ ભાર (Weightage) ધરાવે છે.
3. ખાતર (Fertilizer) ઉદ્યોગ આ આઠ કોર ઉદ્યોગોનો ભાગ નથી.

(A) માત્ર 1 અને 2 (B) માત્ર 2 અને 3 (C) માત્ર 1 (D) 1, 2 અને 3 પ્રયાસ નથી કર્યો

9. સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન (SEZ) વિશે વિધાનો:
1. SEZ એક્ટ વર્ષ 2005 માં પસાર થયો હતો.
2. SEZ વિસ્તારોને નિકાસ વધારવા માટે ટેક્સ મુક્ત માનવામાં આવે છે.
3. ભારતનું પ્રથમ SEZ કાંડલા (ગુજરાત) માં સ્થાપવામાં આવ્યું હતું.

(A) માત્ર 1 (B) માત્ર 2 અને 3 (C) 1, 2 અને 3 (D) માત્ર 1 અને 2 પ્રયાસ નથી કર્યો

10. ઔદ્યોગિક લાયસન્સિંગ વિશે વિધાનો:
1. હાલમાં માત્ર 5 ઉદ્યોગો માટે ફરજિયાત લાયસન્સ લેવાની જરૂર છે.
2. દારૂ, તમાકુ અને ખતરનાક રસાયણો લાયસન્સિંગ યાદીમાં સામેલ છે.
3. સંરક્ષણ સાધનો અને ઔદ્યોગિક વિસ્ફોટકો લાયસન્સ મુક્ત છે.

(A) માત્ર 1 અને 2 (B) માત્ર 2 અને 3 (C) માત્ર 1 (D) 1, 2 અને 3 પ્રયાસ નથી કર્યો

11. પબ્લિક સેક્ટર એન્ટરપ્રાઇઝ (PSE) નીતિ, 2021:
1. વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં ઓછામાં ઓછી એક સરકારી કંપની રાખવામાં આવશે.
2. બિન-વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં સરકાર તમામ કંપનીઓનું ખાનગીકરણ અથવા વિલીનીકરણ કરશે.
3. પરમાણુ ઉર્જા અને સંરક્ષણ વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રનો ભાગ છે.

(A) 1, 2 અને 3 (B) માત્ર 1 અને 2 (C) માત્ર 3 (D) કોઈ પણ નહીં પ્રયાસ નથી કર્યો

12. નેશનલ મેન્યુફેક્ચરિંગ પોલિસી (NMP):
1. તે 2011 માં જાહેર કરવામાં આવી હતી.
2. તેનો હેતુ NIMZ - નેશનલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એન્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઝોન્સની સ્થાપના કરવાનો છે.
3. તેનો ઉદ્દેશ્ય દર વર્ષે 1 કરોડ નવી નોકરીઓ ઉભી કરવાનો છે.

(A) માત્ર 1 અને 2 (B) 1, 2 અને 3 (C) માત્ર 3 (D) માત્ર 1 પ્રયાસ નથી કર્યો

13. સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા (Startup India) વિશે વિધાનો:
1. તેની શરૂઆત 16 જાન્યુઆરી, 2016ના રોજ થઈ હતી.
2. સ્ટાર્ટઅપ્સને શરૂઆતના 3 વર્ષ માટે આવકવેરામાં મુક્તિ મળે છે.
3. તે વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા સંચાલિત છે.

(A) 1, 2 અને 3 (B) માત્ર 1 અને 2 (C) માત્ર 2 અને 3 (D) માત્ર 1 પ્રયાસ નથી કર્યો

14. પીએમ મિત્ર (PM MITRA) યોજના:
1. આ યોજના કાપડ (Textile) ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલી છે.
2. તેમાં દેશમાં 7 મેગા ટેક્સટાઈલ પાર્કસ બનાવવાનું લક્ષ્ય છે.
3. ગુજરાતમાં નવસારી ખાતે PM MITRA પાર્ક સ્થાપવાની જાહેરાત થઈ છે.

(A) માત્ર 1 (B) માત્ર 1 અને 2 (C) 1, 2 અને 3 (D) માત્ર 3 પ્રયાસ નથી કર્યો

15. ઇન્ડેક્સ ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પ્રોડક્શન (IIP):
1. તે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રની વૃદ્ધિ માપવાનો મુખ્ય સૂચકાંક છે.
2. NSO દ્વારા તે માસિક ધોરણે જાહેર કરાય છે.
3. IIP નું વર્તમાન આધાર વર્ષ 2011-12 છે.

(A) 1, 2 અને 3 (B) માત્ર 1 અને 2 (C) માત્ર 2 (D) માત્ર 3 પ્રયાસ નથી કર્યો

16. ભારતની પ્રથમ ઔદ્યોગિક નીતિ કયા વર્ષમાં જાહેર કરવામાં આવી હતી?

(A) 1947 (B) 1948 (C) 1951 (D) 1956 પ્રયાસ નથી કર્યો

17. કઈ ઔદ્યોગિક નીતિ દ્વારા 'લાયસન્સ રાજ' નાબૂદ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ?

(A) 1956 (B) 1977 (C) 1980 (D) 1991 પ્રયાસ નથી કર્યો

18. ભારતમાં કયો ઉદ્યોગ 'સૌથી વધુ રોજગારી' આપતો ઉદ્યોગ ગણાય છે?

(A) લોખંડ-પોલાદ (B) કાપડ ઉદ્યોગ (C) સીમેન્ટ (D) પેટ્રોકેમિકલ્સ પ્રયાસ નથી કર્યો

19. 'ભિલાઈ' અને 'દુર્ગાપુર' સ્ટીલ પ્લાન્ટ કઈ પંચવર્ષીય યોજનામાં સ્થપાયા હતા?

(A) પ્રથમ (B) બીજી (C) ત્રીજી (D) પાંચમી પ્રયાસ નથી કર્યો

20. નીચેનામાંથી કયું 'મહારત્ન' કંપની નથી?

(A) ONGC (B) SAIL (C) BHEL (D) Air India પ્રયાસ નથી કર્યો

21. IIP માં આઠ કોર ઉદ્યોગોમાં સૌથી વધુ ભાર (Weightage) કોનો છે?

(A) વીજળી (B) કોલસો (C) પેટ્રોલીયમ રિફાઈનરી પ્રોડક્ટ્સ (D) સ્ટીલ પ્રયાસ નથી કર્યો

22. 'ઉદારીકરણ' (Liberalization) એટલે શું?

(A) વિદેશી રોકાણ અટકાવવું (B) સરકારી નિયંત્રણો ઘટાડવા (C) માત્ર નિકાસ વધારવી (D) કરવેરા વધારવા પ્રયાસ નથી કર્યો

23. ભારતનો પ્રથમ 'આધુનિક સુતરાઉ કાપડ ઉદ્યોગ' ક્યાં શરૂ થયો હતો?

(A) મુંબઈ (B) અમદાવાદ (C) કોલકાતા (ફોર્ટ ગ્લોસ્ટર) (D) સુરત પ્રયાસ નથી કર્યો

24. 'પૂર્વનું માન્ચેસ્ટર' તરીકે કયું શહેર જાણીતું હતું?

(A) મુંબઈ (B) અમદાવાદ (C) કાનપુર (D) કોઈમ્બતુર પ્રયાસ નથી કર્યો

25. 1991 ની નીતિ સમયે ભારતના વડાપ્રધાન કોણ હતા?

(A) રાજીવ ગાંધી (B) વી.પી. સિંહ (C) પી.વી. નરસિમ્હા રાવ (D) અટલ બિહારી વાજપેયી પ્રયાસ નથી કર્યો

26. 'નેશનલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ' (NIF) નો ઉપયોગ શાના માટે થાય છે?

(A) કૃષિ લોન (B) વિનિવેશ થી થયેલી આવકનો ઉપયોગ (C) શિક્ષણ ખર્ચ (D) સરંક્ષણ બજેટ પ્રયાસ નથી કર્યો

27. ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સૂચકાંક (IIP) માં કયા ક્ષેત્રનો હિસ્સો સૌથી વધુ છે?

(A) મેન્યુફેક્ચરિંગ (B) માઇનિંગ (C) ઇલેક્ટ્રિસિટી (D) ગેસ પ્રયાસ નથી કર્યો

28. 'TISCO' ની સ્થાપના ક્યારે થઈ હતી?

(A) 1900 (B) 1907 (C) 1911 (D) 1920 પ્રયાસ નથી કર્યો

29. ભારતની પ્રથમ 'સીમેન્ટ ફેક્ટરી' ક્યાં સ્થપાઈ હતી?

(A) ચેન્નાઈ (B) પોરબંદર (C) સવાઈ માધોપુર (D) કટની પ્રયાસ નથી કર્યો

30. 'વિનિવેશ' (Disinvestment) એટલે શું?

(A) નવી કંપની સ્થાપવી (B) સરકારી કંપનીનો હિસ્સો વેચવો (C) વિદેશી કંપની ખરીદવી (D) બેંકોનું વિલીનીકરણ પ્રયાસ નથી કર્યો

31. 'FDI' નું પૂરું નામ શું છે?

(A) Foreign Direct Investment (B) Fixed Deposit Investment (C) Federal Direct Income (D) Foreign Digital Interface પ્રયાસ નથી કર્યો

32. લાયસન્સ રાજનો અંત લાવવા માટે કઈ સમિતિએ ભલામણ કરી હતી?

(A) ચેલાય સમિતિ (B) હજારી સમિતિ (C) નરસિમ્હન સમિતિ (D) રાજા ચેલૈયા સમિતિ પ્રયાસ નથી કર્યો

33. 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' નું પ્રતીક (Logo) કયું પ્રાણી છે?

(A) વાઘ (B) સિંહ (C) હાથી (D) ઘોડો પ્રયાસ નથી કર્યો

34. ગુજરાતનું કયું શહેર 'સેરામિક ઉદ્યોગ' માટે ભારતભરમાં પ્રખ્યાત છે?

(A) થાનગઢ (B) મોરબી (C) હિંમતનગર (D) મહેસાણા પ્રયાસ નથી કર્યો

35. 'PLI' (Production Linked Incentive) યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય શું છે?

(A) આયાત વધારવી (B) ઘરેલુ ઉત્પાદન વધારવા પ્રોત્સાહન આપવું (C) માત્ર ટેક્સ લેવો (D) કંપનીઓ બંધ કરવી પ્રયાસ નથી કર્યો

36. 'સનરાઇઝ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ' (Sunrise Industries) એટલે કેવા ઉદ્યોગો?

(A) માત્ર ખેતી આધારિત (B) ઝડપથી વિકસતા ઉદ્યોગો (IT, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ) (C) બંધ થયેલા ઉદ્યોગો (D) સરકારી ઉદ્યોગો પ્રયાસ નથી કર્યો

37. 'ઇ-કોમર્સ' ક્ષેત્રમાં કેટલા ટકા FDI ની મંજૂરી ઓટોમેટિક રૂટથી છે? (માર્કેટપ્લેસ)

(A) 49% (B) 74% (C) 100% (D) 0% પ્રયાસ નથી કર્યો

38. 'ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી' (IT) ઉદ્યોગ માટે ભારતનું કયું શહેર 'સિલિકોન વેલી' ગણાય છે?

(A) હૈદરાબાદ (B) પુણે (C) બેંગલુરુ (D) ગુરુગ્રામ પ્રયાસ નથી કર્યો

39. 'સ્ટાર્ટઅપ યુનિકોર્ન' (Unicorn) એટલે કેવું સ્ટાર્ટઅપ?

(A) જેનું વેલ્યુએશન $1 બિલિયનથી વધુ હોય (B) જેનું વેલ્યુએશન ₹100 કરોડ હોય (C) જે નવું શરૂ થયું હોય (D) જે નફો ન કરતું હોય પ્રયાસ નથી કર્યો

40. ભારતમાં ઔદ્યોગિક નીતિનું નિયમન કયું મંત્રાલય કરે છે?

(A) નાણા મંત્રાલય (B) વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય (C) ગૃહ મંત્રાલય (D) એમ.એસ.એમ.ઈ મંત્રાલય પ્રયાસ નથી કર્યો