ભારતીય બંધારણ અને રાજનીત

🇮🇳 ભારતીય બંધારણ અને રાજનીતિ (40 પ્રશ્નો)

Time Remaining: 30:00

Enter Your Name:

NOTICE: To start the quiz, enter your name and press the 'Start Quiz' button above or below.

1. બંધારણના કયા અનુચ્છેદમાં રાષ્ટ્રપતિ પર મહાભિયોગ (Impeachment) ચલાવવાની પ્રક્રિયા આપવામાં આવી છે?

અનુચ્છેદ 58 અનુચ્છેદ 61 અનુચ્છેદ 72 અનુચ્છેદ 108 પ્રયાસ નથી કર્યો

2. રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં નીચેનામાંથી કોણ મતદાન કરી શકે છે?

સંસદના બંને ગૃહોના ચૂંટાયેલા અને નોમિનેટેડ સભ્યો માત્ર લોકસભાના સભ્યો સંસદના બંને ગૃહો અને રાજ્ય વિધાનસભાઓના માત્ર ચૂંટાયેલા સભ્યો રાજ્ય વિધાન પરિષદના સભ્યો પ્રયાસ નથી કર્યો

3. લોકસભાના અધ્યક્ષ (Speaker) ક્યારે મતદાન કરી શકે છે?

સામાન્ય સંજોગોમાં સરકારના પક્ષમાં મતોની બરાબરી (Tie) ના કિસ્સામાં કોઈ પણ સંજોગોમાં નહીં પ્રયાસ નથી કર્યો

4. ભારતના વડાપ્રધાન બનવા માટે લઘુત્તમ ઉંમર કેટલી હોવી જોઈએ?

25 વર્ષ 30 વર્ષ 35 વર્ષ 40 વર્ષ પ્રયાસ નથી કર્યો

5. રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ બંનેનું પદ ખાલી હોય, તો તે ફરજો કોણ સંભાળે છે?

વડાપ્રધાન લોકસભાના અધ્યક્ષ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) રાજ્યપાલ પ્રયાસ નથી કર્યો

6. રાજ્યપાલની નિમણૂક કોણ કરે છે?

મુખ્યમંત્રીની સલાહ પર રાષ્ટ્રપતિ પ્રધાનમંત્રીની સલાહ પર રાષ્ટ્રપતિ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી પ્રયાસ નથી કર્યો

7. રાજ્યના મુખ્યમંત્રીને શપથ કોણ લેવડાવે છે?

રાષ્ટ્રપતિ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ રાજ્યપાલ વિધાનસભાના અધ્યક્ષ પ્રયાસ નથી કર્યો

8. રાજ્યની કારોબારી સત્તા (Executive Power) કોનામાં નિહિત હોય છે?

મુખ્યમંત્રી રાજ્યપાલ મુખ્ય સચિવ વિધાનસભા પ્રયાસ નથી કર્યો

9. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: સંસદના બંને ગૃહોની સંયુક્ત બેઠક (Joint Sitting) ની અધ્યક્ષતા ઉપરાષ્ટ્રપતિ કરે છે.
વિધાન II: સંયુક્ત બેઠક માત્ર સામાન્ય કાયદા (Ordinary Bills) પરના ડેડલોકને ઉકેલવા માટે બોલાવી શકાય છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે, I ખોટું છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

10. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: ધન ખરડો (Money Bill) માત્ર લોકસભામાં જ રજૂ કરી શકાય છે.
વિધાન II: ધન ખરડાને રાજ્યસભા વધુમાં વધુ 14 દિવસ માટે રોકી શકે છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

11. રાજ્ય વિધાનસભાના વિસર્જન પછી પણ અધ્યક્ષ (Speaker) ક્યાં સુધી પોતાના પદ પર રહી શકે છે?

આગામી 6 મહિના સુધી નવી વિધાનસભાની પ્રથમ બેઠક સુધી રાજ્યપાલની ઇચ્છા સુધી માત્ર 3 મહિના સુધી પ્રયાસ નથી કર્યો

12. ભારતમાં કોઈ રાજ્યની વિધાનસભામાં વધુમાં વધુ કેટલી બેઠકો હોઈ શકે છે?

450 500 550 600 પ્રયાસ નથી કર્યો

13. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: રાજ્યપાલ પાસે રાષ્ટ્રપતિ જેવી જ માફી આપવાની સત્તા (Pardoning Power) હોય છે.
વિધાન II: રાજ્યપાલ મૃત્યુદંડ (Death Sentence) ની માફી આપી શકતા નથી.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

14. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: રાજ્યસભામાં રાષ્ટ્રપતિ 12 સભ્યોની નિમણૂક કરી શકે છે.
વિધાન II: આ સભ્યોની નિમણૂક કલા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન અને સમાજ સેવાના ક્ષેત્રમાંથી થાય છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

15. સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોની નિમણૂક કોણ કરે છે?

વડાપ્રધાનની સલાહ પર રાષ્ટ્રપતિ રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કોલેજિયમ સિસ્ટમની ભલામણ પર કાયદા મંત્રીની સલાહ પર રાષ્ટ્રપતિ સંસદ પ્રયાસ નથી કર્યો

16. ભારતમાં 'સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી' (Highest Law Officer) કોણ છે?

કાયદા મંત્રી સોલિસિટર જનરલ ભારતના એટર્ની જનરલ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ પ્રયાસ નથી કર્યો

17. રાજ્ય વિધાનસભામાં ધન ખરડો રજૂ કરવા માટે કોની પૂર્વ મંજૂરી જરૂરી છે?

મુખ્યમંત્રી રાજ્યપાલ વિધાનસભા અધ્યક્ષ નાણાં મંત્રી પ્રયાસ નથી કર્યો

18. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: ભારતીય બંધારણમાં, પ્રધાનમંત્રીની પસંદગી માટે ચોક્કસ પ્રક્રિયા આપવામાં આવી છે.
વિધાન II: વડાપ્રધાન સંસદના કોઈપણ ગૃહમાંથી આવી શકે છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે, I ખોટું છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

19. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: રાજ્યપાલને અનુચ્છેદ 201 હેઠળ રાષ્ટ્રપતિના વિચારણા માટે ખરડાને અનામત રાખવાની સત્તા છે.
વિધાન II: રાજ્યપાલ ધન ખરડાને રાષ્ટ્રપતિની વિચારણા માટે અનામત રાખી શકતા નથી.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

20. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોને હટાવવા માટે સંસદમાં મહાભિયોગ જેવી જ પ્રક્રિયા (Removal Motion) નું પાલન કરવું પડે છે.
વિધાન II: આ પ્રક્રિયા 'ખરાબ વર્તન (Misbehaviour)' અથવા 'અક્ષમતા (Incapacity)' ના આધાર પર શરૂ કરી શકાય છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

21. રાજ્યના મુખ્યમંત્રીનું મુખ્ય કાર્ય શું છે?

રાજ્યની બધી નીતિઓ બનાવવી રાજ્યપાલના સલાહકાર તરીકે કાર્ય કરવું મંત્રી પરિષદની બેઠકોનું અધ્યક્ષપદ કરવું રાજ્ય સરકારના મુખ્ય પ્રવક્તા તરીકે કાર્ય કરવું પ્રયાસ નથી કર્યો

22. રાજ્ય વિધાનસભાના સભ્ય બનવા માટે લઘુત્તમ ઉંમર કેટલી છે?

21 વર્ષ 25 વર્ષ 30 વર્ષ 35 વર્ષ પ્રયાસ નથી કર્યો

23. કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકોનું અધ્યક્ષપદ કોણ કરે છે?

રાષ્ટ્રપતિ વડાપ્રધાન ગૃહ મંત્રી કેબિનેટ સચિવ પ્રયાસ નથી કર્યો

24. ઉપરાષ્ટ્રપતિના ચૂંટણી વિવાદોનું નિરાકરણ કોણ લાવે છે?

સંસદ દ્વારા રચાયેલી સમિતિ ચૂંટણી પંચ સુપ્રીમ કોર્ટ હાઇકોર્ટ પ્રયાસ નથી કર્યો

25. કયા અનુચ્છેદ હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટ 'મૂળભૂત અધિકારોના રક્ષક' તરીકે રીટ (Writ) જારી કરે છે?

અનુચ્છેદ 13 અનુચ્છેદ 32 અનુચ્છેદ 141 અનુચ્છેદ 226 પ્રયાસ નથી કર્યો

26. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: લોકસભા અને રાજ્યસભાની સભ્ય સંખ્યા સરખી હોય છે.
વિધાન II: રાજ્યસભા કાયમી ગૃહ છે અને તેને વિસર્જન કરી શકાતું નથી.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

27. રાજ્યસભાના સભ્યોની અવધિ કેટલી હોય છે?

4 વર્ષ 5 વર્ષ 6 વર્ષ કાયમી પ્રયાસ નથી કર્યો

28. મંત્રી પરિષદ (Council of Ministers) સામૂહિક રીતે કોને જવાબદાર હોય છે?

રાષ્ટ્રપતિ વડાપ્રધાન લોકસભા સંસદ પ્રયાસ નથી કર્યો

29. સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશો કયા અનુચ્છેદ હેઠળ શપથ લે છે?

અનુચ્છેદ 124 અનુચ્છેદ 125 અનુચ્છેદ 143 અનુચ્છેદ 108 પ્રયાસ નથી કર્યો

30. રાજ્યના 'સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી' (Highest Law Officer) કોણ છે?

મુખ્યમંત્રી એડવોકેટ જનરલ રાજ્યના કાયદા મંત્રી મુખ્ય સચિવ પ્રયાસ નથી કર્યો

31. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: રાજ્યપાલ વિધાનસભાને સંબોધી શકે છે અને સંદેશ મોકલી શકે છે.
વિધાન II: રાજ્યપાલ મુખ્યમંત્રીની સલાહ લેવા બંધાયેલા છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

32. સંસદમાં રજૂ થતો ધન ખરડો છે કે નહીં, તેનો અંતિમ નિર્ણય કોણ લે છે?

રાષ્ટ્રપતિ નાણાં મંત્રી લોકસભાના અધ્યક્ષ સુપ્રીમ કોર્ટ પ્રયાસ નથી કર્યો

33. રાજ્ય વિધાનસભાના અધ્યક્ષ (Speaker) કોને સંબોધીને રાજીનામું આપે છે?

રાજ્યપાલ મુખ્યમંત્રી ઉપાધ્યક્ષ (Deputy Speaker) ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ પ્રયાસ નથી કર્યો

34. રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવતા વટહુકમ (Ordinance) ની મહત્તમ અવધિ કેટલી હોય છે?

6 મહિના 6 મહિના અને 6 અઠવાડિયા 1 વર્ષ અનિશ્ચિત પ્રયાસ નથી કર્યો

35. ભારતમાં રાજ્ય વિધાન પરિષદ (Legislative Council) માં સભ્યોની સંખ્યા કેટલી હોઈ શકે?

40 થી 100 વિધાનસભાની કુલ સભ્ય સંખ્યાના 1/3 થી વધુ નહીં અને 40 થી ઓછા નહીં 50 થી 150 વિધાનસભાની કુલ સભ્ય સંખ્યાના 1/3 થી વધુ નહીં અને 60 થી ઓછા નહીં પ્રયાસ નથી કર્યો

36. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં રાજ્ય વિધાન પરિષદના સભ્યો મતદાન કરી શકતા નથી.
વિધાન II: ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં રાજ્ય વિધાનસભાઓના સભ્યો મતદાન કરી શકતા નથી.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

37. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: રાજ્યપાલ રાજ્યના મંત્રી પરિષદની સલાહને પુનર્વિચારણા માટે પાછી મોકલી શકે છે.
વિધાન II: જો મંત્રી પરિષદ તે જ સલાહ બીજી વખત મોકલે, તો રાજ્યપાલ તેને સ્વીકારવા બંધાયેલા છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

38. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: ઉપરાષ્ટ્રપતિ રાજ્યસભાના પૂર્વ-અધિકારી અધ્યક્ષ (Ex-officio Chairman) હોય છે.
વિધાન II: ઉપરાષ્ટ્રપતિનું મુખ્ય કાર્ય માત્ર રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ તરીકે કાર્ય કરવાનું છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

39. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: અનુચ્છેદ 164 મુજબ, રાજ્યના મંત્રીઓ વ્યક્તિગત રીતે રાજ્યપાલને જવાબદાર હોય છે.
વિધાન II: રાજ્યની મંત્રી પરિષદ સામૂહિક રીતે રાજ્ય વિધાનસભા (Legislative Assembly) ને જવાબદાર હોય છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. વિધાન I અને II બંને ખોટા છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

40. (વિધાન આધારિત પ્રશ્ન)
વિધાન I: ભારતના એટર્ની જનરલ (AG) ને સંસદના બંને ગૃહોની કાર્યવાહીમાં ભાગ લેવાનો અને બોલવાનો અધિકાર છે.
વિધાન II: એટર્ની જનરલ સંસદના કોઈપણ ગૃહમાં મતદાન કરી શકે છે.

માત્ર વિધાન I સાચું છે. માત્ર વિધાન II સાચું છે. વિધાન I અને II બંને સાચા છે. માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે. પ્રયાસ નથી કર્યો