🏛️ સિંધુ ખીણની સભ્યતા (40 પ્રશ્નો)

🏛️ સિંધુ ખીણની સભ્યતા (40 પ્રશ્નો)

Time Remaining: 30:00

Enter Your Name:

NOTICE: To start the quiz, enter your name and press the 'Start Quiz' button above or below.

1. કયું વિધાન સિંધુ સભ્યતાની નગર યોજનાની પ્રમાણભૂતતા દર્શાવે છે?

ધાર્મિક ઈમારતોનું નિર્માણ. દરેક ઘરમાં બગીચાઓની હાજરી. ઈંટોનું પ્રમાણિત કદ (4:2:1) સમગ્ર સભ્યતામાં સમાન હતું. રસ્તાઓ વક્ર આકારના હતા. પ્રયાસ નથી કર્યો

2. 'ડાન્સિંગ ગર્લ'ની કાંસાની મૂર્તિ કઈ તકનીક (Technique) દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી?

ટેરાકોટા મોલ્ડિંગ કોપર પ્લેટિંગ લોસ્ટ-વેક્સ તકનીક (Lost-wax Technique) પથ્થર કોતરણી પ્રયાસ નથી કર્યો

3. સિંધુ સભ્યતામાં કાચી ઈંટો (Unburnt Bricks) અને પકવેલી ઈંટો (Burnt Bricks) ના ઉપયોગ વિશેના વિધાનો તપાસો:

1. કાચી ઈંટોનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે કાલીબંગનમાં જોવા મળે છે.
2. મોટાભાગના શહેરી કેન્દ્રોમાં મકાન બાંધકામ માટે પકવેલી ઈંટોનો ઉપયોગ થતો હતો.
3. પકવેલી ઈંટોનો ઉપયોગ સભ્યતાની અદ્યતન જળ વ્યવસ્થા અને ટકાઉપણું સૂચવે છે.

માત્ર ૧ સાચું છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

4. સિંધુ સભ્યતાના લોકોના પરિવહનનું મુખ્ય સાધન શું હતું?

ઘોડા ગાડી બળદગાડી (જેના રમકડાંના પુરાવા મળ્યા છે) ઊંટ હાથી પ્રયાસ નથી કર્યો

5. સિંધુ સભ્યતાના કૃષિ અને પાક વિશેના વિધાનો તપાસો:

1. તેઓ કપાસ ઉગાડનારા વિશ્વના પ્રથમ લોકો હતા, જેને ગ્રીકો 'સિન્ડન' કહેતા હતા.
2. લોથલમાંથી ચોખાના અવશેષો મળી આવ્યા છે.
3. તેઓ નાના પાયે ઘઉં અને જવ ઉગાડતા હતા.

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે માત્ર ૩ સાચું છે માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

6. કયું હડપ્પન સ્થળ માનવસર્જિત ડોકયાર્ડ અને અગ્નિકુંડ બંને માટે જાણીતું છે?

ધોળાવીરા લોથલ કાલીબંગન સુરકોટડા પ્રયાસ નથી કર્યો

7. સિંધુ સભ્યતામાં ધાર્મિક પૂજાનું કેન્દ્ર માતૃદેવી હતા, જે શું દર્શાવે છે?

ફક્ત પુરુષોનું વર્ચસ્વ યુદ્ધનો સમાજ પ્રજનન અને પ્રકૃતિની પૂજા તેમજ માતૃપ્રધાન સમાજનો સંકેત પશુપતિની સર્વોચ્ચતા પ્રયાસ નથી કર્યો

8. મોહેં-જો-દડોના મુખ્ય સ્થાપત્યો વિશેના વિધાનોનું મૂલ્યાંકન કરો:

1. મહા સ્નાનાગાર ધાર્મિક વિધિઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતું હતું.
2. અનાજના કોઠાર (Granary) શહેરનું સૌથી મોટું બાંધકામ હતું.
3. મહા સ્નાનાગારમાં પાણીને સીલ કરવા માટે કુદરતી ડામર (Natural Bitumen)નો ઉપયોગ થયો હતો.

માત્ર ૧ સાચું છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

9. સિંધુ ખીણની સભ્યતાનું કયું સ્થળ ઘોડાના હાડકાંના અવશેષો માટે જાણીતું છે?

લોથલ રંગપુર સુરકોટડા ધોળાવીરા પ્રયાસ નથી કર્યો

10. સિંધુ સભ્યતાના વેપાર અને વાણિજ્ય વિશેના સિદ્ધાંતો તપાસો:

1. તેઓ વ્યાપકપણે આંતરિક અને બાહ્ય (મેસોપોટેમિયા સાથે) વેપાર કરતા હતા.
2. વેપાર મુખ્યત્વે સિક્કાઓ (Coins) દ્વારા થતો હતો.
3. લોથલમાંથી મળેલ પર્શિયન ગલ્ફ પ્રકારની સીલ બાહ્ય વેપારનો પુરાવો આપે છે.

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

11. સિંધુ સભ્યતાના લોકોની વજન પ્રણાલીનો આધાર કયો અંક હતો?

10 16 12 20 પ્રયાસ નથી કર્યો

12. સિંધુ સભ્યતામાં વહીવટી માળખા વિશેના વિધાનોનું મૂલ્યાંકન કરો:

1. વહીવટી માળખા વિશે કોઈ સ્પષ્ટ પુરાવા નથી.
2. શહેરના આયોજનની સમાનતા કોઈક પ્રકારના કેન્દ્રીય નિયંત્રણ તરફ સંકેત આપે છે.
3. 'પ્રીસ્ટ કિંગ'ની મૂર્તિ સૂચવે છે કે શાસન પુરોહિતો દ્વારા થતું હતું.

માત્ર ૩ સાચું છે માત્ર ૧ સાચું છે માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

13. કયા ભારતીય પુરાતત્વવિદ્ ધોળાવીરાના ઉત્ખનન સાથે સંકળાયેલા હતા?

એસ.આર. રાવ આર.એસ. બિશ્ત દયા રામ સાહની રાખાલદાસ બેનર્જી પ્રયાસ નથી કર્યો

14. સિંધુ સભ્યતાના લોકો તેમના વસ્ત્રો માટે કઈ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરતા હતા?

રેશમ અને શણ ઊન અને રેશમ કપાસ અને ઊન શણ અને કાંસું પ્રયાસ નથી કર્યો

15. ગુજરાતના સંદર્ભમાં ઉત્તર-હડપ્પન (Late Harappan) તબક્કા વિશેના વિધાનો તપાસો:

1. રંગપુરમાં આ તબક્કામાં કૃષિ અને માટીના વાસણોની ગુણવત્તામાં ઘટાડો થયો હતો.
2. આ તબક્કાની સંસ્કૃતિને પ્રભાસ સંસ્કૃતિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
3. ઉત્તર-હડપ્પન તબક્કામાં કોઈ હડપ્પન સ્થળ ગુજરાતમાં અસ્તિત્વમાં નહોતું.

માત્ર ૧ સાચું છે માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

16. સિંધુ સભ્યતાની માતૃદેવીની મૂર્તિઓ કઈ સામગ્રીમાંથી બનેલી હતી?

કાંસું સોનું ટેરાકોટા (પકવેલી માટી) પથ્થર પ્રયાસ નથી કર્યો

17. 'બુસ્ટ્રોફેડન' (Boustrophedon) શૈલી શું દર્શાવે છે?

ઈંટો બનાવવાની તકનીક ધાર્મિક પૂજાની પદ્ધતિ લેખન શૈલી (એક લીટી જમણેથી ડાબે, બીજી ડાબેથી જમણે) કાંસ્ય મૂર્તિ બનાવવાની તકનીક પ્રયાસ નથી કર્યો

18. સિંધુ ખીણની સભ્યતાના પતનના કારણો અંગે કયા વિધાનો સાચા છે?

1. મુખ્યત્વે પૂર અને વારંવાર નદીઓના માર્ગ બદલવાને કારણે વિનાશ થયો.
2. વનસ્પતિનો વધુ પડતો ઉપયોગ અને જંગલોના નાશને કારણે જમીન સૂકી બની ગઈ.
3. મોટાભાગના સ્થળોએ આગના સ્પષ્ટ પુરાવા મળ્યા છે.

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે માત્ર ૧ સાચું છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

19. સિંધુ સભ્યતામાં તાંબુ કયા પ્રદેશમાંથી આયાત થતું હતું?

દક્ષિણ ભારત અફઘાનિસ્તાન ખેતડી (રાજસ્થાન) બલુચિસ્તાન પ્રયાસ નથી કર્યો

20. સિંધુ સભ્યતાના ધર્મમાં વૃક્ષ પૂજાનું સૌથી સામાન્ય ઉદાહરણ કયું છે?

વડનું વૃક્ષ પીપળનું વૃક્ષ તુલસીનું વૃક્ષ લીમડાનું વૃક્ષ પ્રયાસ નથી કર્યો

21. લોથલ ખાતેની શોધો અને પુરાવા વિશેના વિધાનો તપાસો:

1. લોથલ ગૃહ નિર્માણમાં કાચી ઈંટોનો ઉપયોગ કરવા માટે જાણીતું છે.
2. અહીંથી હાથીદાંતનો માપદંડ મળી આવ્યો છે, જે માપન પ્રણાલીની ચોકસાઈ દર્શાવે છે.
3. લોથલમાંથી યુગલ દફન (Joint Burial) ના પુરાવા મળ્યા છે.

માત્ર ૧ સાચું છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

22. સિંધુ સભ્યતામાં નાગ (સર્પ) પૂજાના પુરાવા કયા સ્થળોએથી મળ્યા છે?

મોહેં-જો-દડો હડપ્પા લોથલ નાગ પૂજાના પુરાવા અન્ય ધાર્મિક પ્રથાઓની તુલનામાં ઓછા સ્પષ્ટ છે, પરંતુ તેના સંકેતો મળે છે. પ્રયાસ નથી કર્યો

23. કયું સ્થળ દ્વિ-વિભાજિત (ગઢ અને નીચલું નગર) ન હોવા છતાં, કિલ્લેબંધી વિનાનું એકમાત્ર મોટું શહેર હતું?

લોથલ ધોળાવીરા ચન્હુદડો બાણાવલી પ્રયાસ નથી કર્યો

24. સિંધુ સભ્યતામાં સામાજિક વિભેદીકરણ (Social Stratification) વિશેના વિધાનો તપાસો:

1. ગઢ (Citadel) ઉચ્ચ વર્ગ અથવા વહીવટી વર્ગ માટે આરક્ષિત હતું.
2. દફન પ્રથાઓમાં મૃતદેહો સાથે કિંમતી વસ્તુઓનો મોટો તફાવત જોવા મળ્યો નથી.
3. આર્થિક વિભેદીકરણના પુરાવા મળે છે, પરંતુ શાસક વર્ગની સ્પષ્ટ ઓળખ થઈ શકી નથી.

માત્ર ૧ સાચું છે માત્ર ૨ સાચું છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

25. સિંધુ સભ્યતાના વજનના એકમો બનાવવા માટે કયા પ્રકારના પથ્થરનો ઉપયોગ થતો હતો?

માર્બલ ગ્રેનાઇટ ચાર્ટ (Chert) સ્ટીએટાઇટ પ્રયાસ નથી કર્યો

26. કયા સ્થળ પરથી હળના રમકડાં (Toy Plough)ના પુરાવા મળ્યા છે?

ચન્હુદડો સુરકોટડા બાણાવલી રંગપુર પ્રયાસ નથી કર્યો

27. સિંધુ સભ્યતાની 'પશુપતિ' સીલ પર, મધ્યમાં બેઠેલા દેવતાની આસપાસ કયું પ્રાણી હાજર નથી?

ગેંડો હાથી ગાય વાઘ પ્રયાસ નથી કર્યો

28. ગુજરાતના ધોળાવીરા સ્થળની જળ વ્યવસ્થાપન વિશેના વિધાનો તપાસો:

1. અહીં જળાશયો વરસાદના પાણીના સંગ્રહ માટે બનાવવામાં આવ્યા હતા.
2. ધોળાવીરાના જળાશયો ખડકોને કોતરીને બનાવવામાં આવ્યા હતા, જે એન્જિનિયરિંગનો ઉત્તમ નમૂનો છે.
3. અહીંથી પાણીના નિકાલ માટે લાંબી નહેરો (Canals) મળી આવી છે.

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે માત્ર ૧ સાચું છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

29. કઈ નદીના કિનારે હડપ્પા સ્થળ આવેલું છે?

સતલજ સિંધુ ભોગાવો રાવી પ્રયાસ નથી કર્યો

30. કયા પુરાતત્વવિદ્ હડપ્પાના ઉત્ખનન સાથે સંકળાયેલા હતા?

એસ.આર. રાવ આર.એસ. બિશ્ત દયા રામ સાહની રાખાલદાસ બેનર્જી પ્રયાસ નથી કર્યો

31. સિંધુ સભ્યતામાં કલા અને હસ્તકલા વિશેના વિધાનો તપાસો:

1. કાંસાની મૂર્તિઓ, સીલ પરની કોતરણી અને માટીકામ તેમની મુખ્ય કલા હતી.
2. તેઓ લોખંડના ઉપયોગથી અજાણ હતા.
3. ટેરાકોટાની મૂર્તિઓમાં માતૃદેવીની મૂર્તિઓ મોટી સંખ્યામાં મળી આવી છે.

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

32. ગુજરાતનું કયું સ્થળ ભોગાવો નદીના કિનારે આવેલું છે?

રંગપુર લોથલ દેશલપર ધોળાવીરા પ્રયાસ નથી કર્યો

33. મોહેં-જો-દડો ખાતે આવેલ 'મહા સ્નાનાગાર' નો ઉપયોગ કયા હેતુ માટે થતો હોવાનું માનવામાં આવે છે?

સિંચાઈ માટે પાણી સંગ્રહ ધાર્મિક વિધિઓ અને જાહેર સ્નાન ખાનગી સ્નાન સામાન્ય કપડાં ધોવા પ્રયાસ નથી કર્યો

34. સિંધુ સભ્યતાની મોટાભાગની સીલ બનાવવા માટે કયા પથ્થરનો ઉપયોગ થતો હતો?

ચૂનાનો પથ્થર સ્ટીએટાઇટ (Steatite) સેન્ડસ્ટોન ચાર્ટ પ્રયાસ નથી કર્યો

35. સિંધુ ખીણની સભ્યતાની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ વિશેના વિધાનો તપાસો:

1. સિંધુ સભ્યતામાં સમાજ શાંતિપ્રિય અને વેપાર-કેન્દ્રિત હતો.
2. પતનના કારણોમાં આર્ય આક્રમણ એકમાત્ર સર્વસ્વીકૃત સિદ્ધાંત છે.
3. ધાર્મિક પૂજામાં માતૃદેવીનું પ્રભુત્વ હતું.

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે પ્રયાસ નથી કર્યો

36. સિંધુ સભ્યતાના લોકોની વસ્ત્રો માટે કઈ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરતા હતા?

રેશમ અને શણ ઊન અને રેશમ કપાસ અને ઊન શણ અને કાંસું પ્રયાસ નથી કર્યો

37. ગુજરાતનું કયું સ્થળ પૂર્વ-હડપ્પનથી ઉત્તર-હડપ્પન સુધીના ત્રણેય તબક્કાઓ દર્શાવે છે?

ધોળાવીરા લોથલ રંગપુર સુરકોટડા પ્રયાસ નથી કર્યો

38. સિંધુ સભ્યતાના લોકોની મૃતદેહ દફન કરવાની પદ્ધતિ (Burial Practices) માં મૃતદેહોને કઈ દિશામાં રાખવામાં આવતા હતા?

પૂર્વ-પશ્ચિમ દક્ષિણ-ઉત્તર ઉત્તર-દક્ષિણ પશ્ચિમ-પૂર્વ પ્રયાસ નથી કર્યો

39. સિંધુ સભ્યતાના કયા સ્થળનું નામ 'મૃતકોનો ટેકરો' તરીકે ઓળખાય છે?

હડપ્પા મોહેં-જો-દડો લોથલ ચન્હુદડો પ્રયાસ નથી કર્યો

40. ગુજરાતનું કયું સ્થળ કચ્છના ખદીર બેટ પર આવેલું છે?

સુરકોટડા લોથલ ધોળાવીરા દેશલપર પ્રયાસ નથી કર્યો