1st Week Mock Test(Polity, Geo, Eco, IVC)

📚 વ્યાપક મિશ્ર જનરલ નોલેજ ક્વિઝ (100 પ્રશ્નો)

Time Remaining: 60:00

Enter Your Name:

NOTICE: To start the quiz, enter your name and press the 'Start Quiz' button above or below.

📚 1. ભારતનું બંધારણ (Polity) - 25 MCQs

1. (વિધાન) આમુખમાં 'સમાજવાદી' શબ્દ ઉમેરવાનો હેતુ માત્ર સામ્યવાદી સમાજવાદ સ્થાપવાનો હતો. વિધાન II: ભારતમાં અપનાવવામાં આવેલો સમાજવાદ 'લોકતાંત્રિક સમાજવાદ' છે, જેમાં જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રનું સહ-અસ્તિત્વ છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

2. (વિધાન) અનુચ્છેદ 2 હેઠળ નવા રાજ્યની રચના માટે રાજ્ય વિધાનમંડળનો અભિપ્રાય મેળવવો જરૂરી છે. વિધાન II: ભારતીય પ્રદેશનો એક ભાગ વિદેશી રાજ્યને સોંપવા માટે અનુચ્છેદ 368 હેઠળ બંધારણીય સુધારો જરૂરી છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

3. (વિધાન) અનુચ્છેદ 3 હેઠળ નવા રાજ્યની રચનાનું બિલ સંસદના કોઈપણ ગૃહમાં રજૂ કરી શકાય છે, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિની પૂર્વ ભલામણ જરૂરી છે. વિધાન II: અનુચ્છેદ 3 હેઠળ સંસદ દ્વારા બનાવવામાં આવેલા કાયદાને અનુચ્છેદ 368 હેઠળ બંધારણીય સુધારો ગણવામાં આવે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

4. (વિધાન) આમુખ બંધારણનો ભાગ હોવા છતાં, તે કાયદાકીય સત્તાનો સ્ત્રોત નથી, કે ન તો કાયદાકીય સત્તા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. વિધાન II: આમુખમાં 'સામાજિક, આર્થિક અને રાજકીય' ન્યાયના આદર્શોનો સમાવેશ છે, જે 1917ની રશિયન ક્રાંતિમાંથી પ્રેરિત છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

5. (વિધાન) અનુચ્છેદ 1 માં ભારતને 'રાજ્યોનું સંઘ' (Union of States) તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે. વિધાન II: આ 'સંઘ' રાજ્યો વચ્ચેના કરાર (Agreement) નું પરિણામ નથી અને કોઈ રાજ્યને સંઘથી અલગ થવાનો અધિકાર નથી।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

6. (વિધાન) અનુચ્છેદ 4 હેઠળ અનુચ્છેદ 3 માં કરાયેલા ફેરફારો માટે રાષ્ટ્રપતિની પૂર્વ મંજૂરી ફરજિયાત છે. વિધાન II: રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા રાજ્ય વિધાનમંડળનો અભિપ્રાય મેળવવાની સમય મર્યાદા નિશ્ચિત નથી।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

7. (વિધાન) આમુખમાં 'સાર્વભૌમ' શબ્દનો અર્થ છે કે ભારત કોઈપણ બાહ્ય નિયંત્રણ વિના સ્વતંત્ર નિર્ણયો લઈ શકે છે. વિધાન II: 'ગણરાજ્ય' શબ્દ સૂચવે છે કે ભારતમાં વહીવટી વડા (વડા પ્રધાન) ચૂંટાયેલા છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

8. (વિધાન) બંધારણના આમુખમાં 'હોદ્દાની સમાનતા' અને 'તકની સમાનતા' નો આદર્શ છે. વિધાન II: આમુખમાં 'સામાજિક ન્યાય' નું લક્ષ્ય માત્ર આર્થિક અસમાનતા દૂર કરવા પૂરતું મર્યાદિત છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

9. (વિધાન) અનુચ્છેદ 2 હેઠળ ભારતીય સંઘમાં વિદેશી પ્રદેશોનું સંપાદન કરવું એ આંતરિક ગોઠવણ ગણાય છે. વિધાન II: સંસદ પાસે હાલના રાજ્યની સીમાઓ બદલવાની અનિયંત્રિત સત્તા છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે, I ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

10. (વિધાન) આમુખ બંધારણના ઉદ્દેશો દર્શાવે છે, તેથી તે બંધારણનો એક અભિન્ન ભાગ છે. વિધાન II: બેરુબારી યુનિયન કેસ (1960) માં સર્વોચ્ચ અદાલતે આમુખને બંધારણનો ભાગ ગણાવ્યો હતો।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

11. આમુખમાં ઉલ્લેખિત 'બિનસાંપ્રદાયિક' શબ્દ ભારતના કયા લક્ષણને રજૂ કરે છે?

રાજ્યનો પોતાનો ધર્મ હશે। રાજ્ય ધર્મને પ્રોત્સાહન નહીં આપે। રાજ્ય ધાર્મિક બાબતોમાં હસ્તક્ષેપ કરશે નહીં। રાજ્ય તમામ ધર્મોને સમાન સન્માન આપશે। પ્રયાસ નથી કર્યો

12. ભારતીય સંઘમાં રાજ્યનું ક્ષેત્રફળ, સીમાઓ બદલવા માટે કયા અનુચ્છેદ હેઠળ સાદી બહુમતી પૂરતી છે?

અનુચ્છેદ 3 અનુચ્છેદ 368 અનુચ્છેદ 3 + 368 અનુચ્છેદ 1 પ્રયાસ નથી કર્યો

13. બંધારણના આમુખમાં ઉલ્લેખિત 'સ્વતંત્રતા' માં કયા આદર્શનો સમાવેશ થતો નથી?

વિચાર અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા ધર્મ અને ઉપાસનાની સ્વતંત્રતા આર્થિક વ્યવસાયની સ્વતંત્રતા વિશ્વાસની સ્વતંત્રતા પ્રયાસ નથી કર્યો

14. કયા કેસમાં આમુખને 'મૂળભૂત માળખા' (Basic Structure) નો ભાગ ગણવામાં આવ્યો?

ગોલકનાથ કેસ (1967) બેરુબારી કેસ (1960) કેશવાનંદ ભારતી કેસ (1973) મિનરવા મિલ્સ કેસ (1980) પ્રયાસ નથી કર્યો

15. અનુચ્છેદ 4 નું મુખ્ય કાર્ય શું છે?

મૂળભૂત અધિકારોનું સંરક્ષણ કરવું। બંધારણમાં સુધારો કરવાની પદ્ધતિ દર્શાવવી। અનુચ્છેદ 2 અને 3 હેઠળના કાયદાને 368 હેઠળ સુધારો ન ગણવો। રાજ્યપાલોની નિમણૂક। પ્રયાસ નથી કર્યો

16. આમુખના 'ન્યાય' આદર્શો કઈ ક્રાંતિમાંથી પ્રેરિત છે?

ફ્રેન્ચ ક્રાંતિ રશિયન ક્રાંતિ અમેરિકન ક્રાંતિ ગૌરવપૂર્ણ ક્રાંતિ પ્રયાસ નથી કર્યો

17. 42મા સુધારા દ્વારા આમુખમાં 'બિનસાંપ્રદાયિક' શબ્દ ક્યારે ઉમેરાયો?

1975 1976 1977 1978 પ્રયાસ નથી કર્યો

18. બંધારણના ભાગ 1 માં કુલ કેટલા અનુચ્છેદોનો સમાવેશ થાય છે?

1 થી 5 1 થી 4 2 થી 5 1 થી 6 પ્રયાસ નથી કર્યો

19. અનુચ્છેદ 3 હેઠળ રાજ્યના નામમાં ફેરફાર કરવાની સત્તા કોને છે?

રાજ્ય વિધાનમંડળ રાષ્ટ્રપતિ સંસદ સર્વોચ્ચ અદાલત પ્રયાસ નથી કર્યો

20. આમુખમાં ઉલ્લેખિત 'હોદ્દાની સમાનતા' કયા આદર્શ સાથે સંકળાયેલ છે?

સ્વતંત્રતા ન્યાય બંધુત્વ સમાનતા પ્રયાસ નથી કર્યો

21. આમુખ કયા દિવસથી બંધારણનો ભાગ બન્યું?

26 નવેમ્બર 1949 26 જાન્યુઆરી 1950 15 ઓગસ્ટ 1947 9 ડિસેમ્બર 1946 પ્રયાસ નથી કર્યો

22. અનુચ્છેદ 2 અને 3 માં તફાવત દર્શાવતું કયું વિધાન સૌથી સચોટ છે?

અનુચ્છેદ 2 આંતરિક, અનુચ્છેદ 3 બાહ્ય ગોઠવણ અનુચ્છેદ 2 બાહ્ય, અનુચ્છેદ 3 આંતરિક ગોઠવણ બંને આંતરિક ગોઠવણ સાથે સંબંધિત છે। બંને બાહ્ય ગોઠવણ સાથે સંબંધિત છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

23. બંધારણનું આમુખ કાયદાકીય સત્તાનો સ્ત્રોત નથી, તેમ છતાં તેનું મહત્વ શું છે?

તે બંધારણના ઉદ્દેશો દર્શાવે છે। તે મૂળભૂત અધિકારોનું રક્ષણ કરે છે। તે કલ્યાણકારી રાજ્યની સ્થાપના કરે છે। તે નાગરિકોને સીધા અધિકારો આપે છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

24. 'બિનસાંપ્રદાયિક' શબ્દ આમુખમાં ઉમેરવામાં આવ્યો, તે ભારતના કયા પ્રકારના બિનસાંપ્રદાયિકતાને દર્શાવે છે?

નકારાત્મક બિનસાંપ્રદાયિકતા સકારાત્મક બિનસાંપ્રદાયિકતા તટસ્થતા ધાર્મિક શાસન પ્રયાસ નથી કર્યો

25. અનુચ્છેદ 1 મુજબ, ભારતીય ક્ષેત્રફળમાં નીચેનામાંથી કોનો સમાવેશ થાય છે?

રાજ્યોના પ્રદેશો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સંપાદિત કરી શકાય તેવા પ્રદેશો ઉપરોક્ત તમામ પ્રયાસ નથી કર્યો

🌎 2. ભૂગોળ (Geography) - 25 MCQs

26. (વિધાન) પૃથ્વીની ધરીનું નમન (Axial Tilt) એ ઋતુ પરિવર્તનનું મુખ્ય કારણ છે. વિધાન II: 'એન્ટાર્કટિક સર્કલ' નું અક્ષાંશ મૂલ્ય $66.5^{\circ}$ N છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

27. (વિધાન) બે રેખાંશ વૃત્તો વચ્ચેનો સમય તફાવત 4 મિનિટનો હોય છે. વિધાન II: આંતરરાષ્ટ્રીય તિથિ રેખા (IDL) $180^{\circ}$ રેખાંશ પર બિલકુલ સીધી (Straight) છે, કારણ કે તેને જમીન પરથી પસાર થવાનું ટાળવું પડે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

28. (વિધાન) પૃથ્વીની સૂર્યની સૌથી નજીકની સ્થિતિ (Perihelion) ઉત્તર ગોળાર્ધમાં શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન થાય છે. વિધાન II: ઋતુઓ માત્ર સૂર્યથી પૃથ્વીના અંતરને કારણે જ બદલાય છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

29. (વિધાન) પૃથ્વીના ઉત્તર ગોળાર્ધમાં 'મધ્યરાત્રિનો સૂર્ય' (Midnight Sun) ઘટના આર્કટિક સર્કલ અને ઉત્તર ધ્રુવ વચ્ચેના પ્રદેશમાં જોવા મળે છે. વિધાન II: આ ઘટના ઉત્તર ગોળાર્ધમાં માત્ર શિયાળાના સંક્રાંતિ દરમિયાન જ જોવા મળે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

30. (વિધાન) રેખાંશ વૃત્તો ધ્રુવો પર ભેગા થાય છે અને તેમનું સૌથી વધુ અંતર વિષુવવૃત્ત પર હોય છે. વિધાન II: અક્ષાંશ વૃત્તોની લંબાઈ ધ્રુવોથી વિષુવવૃત્ત તરફ જતાં સતત વધે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

31. (વિધાન) વિષુવવૃત્ત પર સૂર્યના કિરણો સીધા પડતા હોવાથી દિવસ અને રાતની લંબાઈ સમાન હોય છે. વિધાન II: 21 જૂન અને 22 ડિસેમ્બરના રોજ ઉત્તર અને દક્ષિણ ગોળાર્ધમાં વિષુવ (Equinox) હોય છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

32. (વિધાન) જો પૃથ્વીની પરિભ્રમણ ગતિ અટકી જાય તો દિવસ અને રાતનું ચક્ર બંધ થઈ જાય. વિધાન II: પૃથ્વીનું પરિક્રમણ પશ્ચિમથી પૂર્વ દિશામાં થાય છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

33. (વિધાન) 'મહાવૃત્ત' (Great Circle) માત્ર વિષુવવૃત્તને જ ગણી શકાય. વિધાન II: કર્કવૃત્ત અને મકરવૃત્ત વચ્ચેના વિસ્તારને 'ટોરીડ ઝોન' (Torrid Zone) કહેવામાં આવે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે, I ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

34. (વિધાન) ભારતીય પ્રમાણ સમય ($82.5^{\circ}$ E) GMT કરતાં 5.5 કલાક આગળ છે. વિધાન II: $82.5^{\circ}$ પૂર્વ રેખાંશ ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ, ઓડિશા અને આંધ્ર પ્રદેશમાંથી પસાર થાય છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

35. (વિધાન) પૃથ્વીની ધરીનું નમન $23.5^{\circ}$ છે, જે ઋતુ પરિવર્તનનું કારણ છે. વિધાન II: જો ધરી નમેલી ન હોત, તો દિવસ અને રાતની લંબાઈ સમાન રહી હોત।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

36. $23.5^{\circ}$ દક્ષિણ અક્ષાંશ કયા નામે ઓળખાય છે?

કર્કવૃત્ત મકરવૃત્ત વિષુવવૃત્ત આર્કટિક સર્કલ પ્રયાસ નથી કર્યો

37. જો લંડનમાં રાત્રે 8 વાગ્યા હોય, તો ભારતમાં કેટલો સમય થયો હશે?

રાતના 1:30 બપોરના 2:30 મધ્યરાત્રીના 1:30 સવારના 1:30 પ્રયાસ નથી કર્યો

38. ધ્રુવો પર રેખાંશ વૃત્તોનું અંતર કેવું હોય છે?

મહત્તમ લઘુત્તમ (શૂન્ય) વિષુવવૃત્ત જેટલું 111 કિમી પ્રયાસ નથી કર્યો

39. પૃથ્વી સૂર્યની સૌથી દૂર હોય તે સ્થિતિને શું કહેવાય?

પેરિહેલિયન એફેલિયન સંક્રાંતિ વિષુવ પ્રયાસ નથી કર્યો

40. ઉત્તર ગોળાર્ધમાં સૌથી ટૂંકો દિવસ કઈ તારીખે હોય છે?

21 જૂન 23 સપ્ટેમ્બર 22 ડિસેમ્બર 21 માર્ચ પ્રયાસ નથી કર્યો

41. એક સમય ક્ષેત્ર (Time Zone) માં કેટલા રેખાંશનો સમાવેશ થાય છે?

$10^{\circ}$ $15^{\circ}$ $20^{\circ}$ $30^{\circ}$ પ્રયાસ નથી કર્યો

42. $66.5^{\circ}$ ઉત્તર અક્ષાંશ કયા નામે ઓળખાય છે?

કર્કવૃત્ત આર્કટિક સર્કલ એન્ટાર્કટિક સર્કલ મકરવૃત્ત પ્રયાસ નથી કર્યો

43. પૃથ્વીની કઈ ગતિના કારણે પવનોની દિશામાં વિચલન આવે છે?

પરિક્રમણ ભરતી કોરિઓલિસ ફોર્સ ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રયાસ નથી કર્યો

44. ભારતીય પ્રમાણ સમય (IST) કયા શહેર પાસેથી પસાર થાય છે?

દિલ્હી મુંબઈ અલાહાબાદ (નૈની) અમદાવાદ પ્રયાસ નથી કર્યો

45. જો તમે IDL પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ (અમેરિકા તરફ) ઓળંગો, તો તમારા સમયમાં શું ફેરફાર થશે?

એક દિવસ ઉમેરાશે એક દિવસ ઘટશે સમય સમાન રહેશે 12 કલાક ઘટશે પ્રયાસ નથી કર્યો

46. પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ કઈ દિશામાં ફરે છે?

પૂર્વથી પશ્ચિમ પશ્ચિમથી પૂર્વ ઉત્તરથી દક્ષિણ દક્ષિણથી ઉત્તર પ્રયાસ નથી કર્યો

47. બે અક્ષાંશ વૃત્તો વચ્ચેનું અંતર કેટલું હોય છે?

150 કિમી 111 કિમી 90 કિમી 100 કિમી પ્રયાસ નથી કર્યો

48. મધ્યરાત્રિનો સૂર્ય (Midnight Sun) ક્યાં જોવા મળે છે?

વિષુવવૃત્ત પર કર્કવૃત્ત પર ધ્રુવીય વૃત્તો (Polar Circles) અને ધ્રુવો વચ્ચે મકરવૃત્ત પર પ્રયાસ નથી કર્યો

49. $0^{\circ}$ રેખાંશને શું કહેવાય છે?

વિષુવવૃત્ત આંતરરાષ્ટ્રીય તિથિ રેખા પ્રાઇમ મેરીડિયન કર્કવૃત્ત પ્રયાસ નથી કર્યો

50. 21 માર્ચ અને 23 સપ્ટેમ્બરની ઘટનાને શું કહેવાય છે?

સંક્રાંતિ (Solstice) વિષુવ (Equinox) પેરિહેલિયન એફેલિયન પ્રયાસ નથી કર્યો

💰 3. અર્થશાસ્ત્ર (Economics) - 25 MCQs

51. (વિધાન) ગીગ ઇકોનોમીમાં કામદારો માટે સામાજિક સુરક્ષા (Social Security) ની જોગવાઈ કરવી એ ચક્રીય અર્થવ્યવસ્થા (Circular Economy) નો સિદ્ધાંત છે. વિધાન II: શેરિંગ ઇકોનોમી (Sharing Economy) માં Uber અને Airbnb જેવી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે, જે વહેંચણી અને ભાડે આપવાના મોડેલ પર કાર્ય કરે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

52. (વિધાન) મિશ્ર અર્થવ્યવસ્થામાં, જાહેર ક્ષેત્રના નુકસાનની ભરપાઈ ખાનગી ક્ષેત્રના નફા દ્વારા કરવામાં આવે છે. વિધાન II: આઝાદી પછી ભારતમાં મિશ્ર અર્થતંત્ર સ્થાપવાનો મુખ્ય હેતુ આર્થિક વૃદ્ધિની સાથે સામાજિક ન્યાય (Social Justice) જાળવવાનો હતો।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

53. (વિધાન) પંચમ ક્ષેત્ર (Quinary Sector) ઉચ્ચ સ્તરીય નિર્ણયો લેવામાં આવતી 'ગોલ્ડ કોલર' પ્રોફેશન્સ સાથે સંકળાયેલું છે. વિધાન II: ભારતમાં મિશ્ર અર્થતંત્ર હોવા છતાં, સેવા ક્ષેત્રનો ફાળો જીડીપીમાં સૌથી વધુ છે, જે મૂડીવાદી દેશોનું લક્ષણ છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

54. (વિધાન) વિકસિત અર્થવ્યવસ્થામાં સેવા ક્ષેત્રનો ફાળો જીડીપીમાં સૌથી વધુ હોય છે. વિધાન II: વિકાસશીલ અર્થવ્યવસ્થાનું મુખ્ય લક્ષણ કૃષિ પર ઓછી નિર્ભરતા અને માથાદીઠ આવકનું ઊંચું પ્રમાણ છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

55. (વિધાન) ગીગ ઇકોનોમી (Gig Economy) માં કામદારોને ભારતમાં પરંપરાગત શ્રમ કાયદાઓ હેઠળ સામાજિક સુરક્ષા લાભો મળતા નથી. વિધાન II: કેર ઇકોનોમી (Care Economy) નું કદ વધારવાથી મહિલા શ્રમ દળની ભાગીદારીમાં વધારો થઈ શકે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

56. (વિધાન) 'સંપત્તિનું બહિર્ગમન' (Drain of Wealth) નો સિદ્ધાંત દાદાભાઈ નવરોજી દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. વિધાન II: આઝાદી પહેલાં બ્રિટિશરો દ્વારા રેલવેનો વિકાસ ભારતીય ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરાયો હતો।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

57. (વિધાન) ચક્રીય અર્થવ્યવસ્થા (Circular Economy) નો ખ્યાલ 'ઉત્પાદન, ઉપયોગ અને નિકાલ' (Take-Make-Dispose) ના રેખીય મોડેલને ટાળે છે. વિધાન II: બ્લુ ઇકોનોમી (Blue Economy) માત્ર દરિયાઈ પર્યટન અને મત્સ્યઉદ્યોગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

58. (વિધાન) એકમલક્ષી અર્થશાસ્ત્ર (Micro Economics) રાષ્ટ્રીય બેરોજગારી દરનો અભ્યાસ કરે છે. વિધાન II: સમગ્રલક્ષી અર્થશાસ્ત્ર (Macro Economics) બજારમાં કોઈ એક વસ્તુની કિંમત નિર્ધારણનો અભ્યાસ કરે છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। વિધાન I અને II બંને ખોટા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

59. (વિધાન) સમાજવાદી અર્થવ્યવસ્થામાં નિર્ણયો કેન્દ્રીય આયોજન દ્વારા લેવાય છે. વિધાન II: મૂડીવાદી અર્થવ્યવસ્થામાં ઉત્પાદનનો ઉદ્દેશ સામાજિક કલ્યાણ હોય છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

60. (વિધાન) ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા મિશ્ર અને વિકાસશીલ બંને લક્ષણો ધરાવે છે. વિધાન II: વિકાસશીલ અર્થતંત્રમાં પ્રાથમિક ક્ષેત્રનો જીડીપીમાં ફાળો સેવા ક્ષેત્ર કરતાં વધુ હોય છે।

માત્ર વિધાન I સાચું છે। માત્ર વિધાન II સાચું છે। વિધાન I અને II બંને સાચા છે। માત્ર વિધાન I સાચું છે, II ખોટું છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

61. અર્થશાસ્ત્રની કઈ વ્યાખ્યા 'અછત' (Scarcity) અને સંસાધનોના 'વૈકલ્પિક ઉપયોગો' પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે?

એડમ સ્મિથ આલ્ફ્રેડ માર્શલ લાયોનેલ રોબિન્સ જે. એમ. કેન્સ પ્રયાસ નથી કર્યો

62. કઈ અર્થવ્યવસ્થામાં 'કિંમત પ્રણાલી' (Price Mechanism) દ્વારા આર્થિક નિર્ણયો લેવાય છે?

સમાજવાદી અર્થતંત્ર મૂડીવાદી અર્થતંત્ર મિશ્ર અર્થતંત્ર બંધ અર્થતંત્ર પ્રયાસ નથી કર્યો

63. અર્થતંત્રના કયા ક્ષેત્રને 'ગોલ્ડ કોલર' પ્રોફેશન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?

દ્વિતીયક ક્ષેત્ર તૃતીયક ક્ષેત્ર ચતુર્થક ક્ષેત્ર પંચમ ક્ષેત્ર પ્રયાસ નથી કર્યો

64. ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાના જીડીપીમાં સૌથી વધુ ફાળો કયા ક્ષેત્રનો છે?

પ્રાથમિક ક્ષેત્ર દ્વિતીયક ક્ષેત્ર તૃતીયક ક્ષેત્ર પંચમ ક્ષેત્ર પ્રયાસ નથી કર્યો

65. કયું ક્ષેત્ર 'કાચા માલ' ને તૈયાર માલમાં રૂપાંતરિત કરે છે?

પ્રાથમિક ક્ષેત્ર દ્વિતીયક ક્ષેત્ર તૃતીયક ક્ષેત્ર ચતુર્થક ક્ષેત્ર પ્રયાસ નથી કર્યો

66. વિકાસશીલ અર્થવ્યવસ્થાનું મુખ્ય લક્ષણ શું છે?

ઊંચો માથાદીઠ જીડીપી બેરોજગારી અને ગરીબીનું ઊંચું પ્રમાણ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રનું પ્રભુત્વ નીચો વસ્તી વૃદ્ધિ દર પ્રયાસ નથી કર્યો

67. ખુલ્લું અર્થતંત્ર શું દર્શાવે છે?

માત્ર આંતરિક વેપાર આયાત અને નિકાસનો અભાવ આયાત અને નિકાસની પ્રવૃત્તિ સંસાધનો પર રાજ્યનો નિયંત્રણ પ્રયાસ નથી કર્યો

68. 'કેર ઇકોનોમી' કયા પ્રકારની સેવાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે?

બાંધકામ સંભાળ, શિક્ષણ અને આરોગ્ય ટેકનોલોજી સંશોધન પ્રયાસ નથી કર્યો

69. આઝાદી પહેલાં, બ્રિટિશ શાસનની કઈ નીતિએ ભારતીય કૃષિને સૌથી વધુ નુકસાન પહોંચાડ્યું?

જમીન મહેસૂલ પ્રણાલી મિશ્ર અર્થતંત્ર ભારે ઉદ્યોગ પર ધ્યાન રેલવેનો વિકાસ પ્રયાસ નથી કર્યો

70. 'ચતુર્થક ક્ષેત્ર' માં કયા પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે?

માલનું વેચાણ જ્ઞાન-આધારિત પ્રવૃત્તિઓ અને સંશોધન ઉત્પાદન ખેતી પ્રયાસ નથી કર્યો

71. ભારતીય અર્થવ્યવસ્થામાં કયા ક્ષેત્રમાં શ્રમિકોની છૂપી બેરોજગારી (Disguised Unemployment) જોવા મળે છે?

દ્વિતીયક ક્ષેત્ર તૃતીયક ક્ષેત્ર પ્રાથમિક ક્ષેત્ર પંચમ ક્ષેત્ર પ્રયાસ નથી કર્યો

72. 'શેરિંગ ઇકોનોમી' (Sharing Economy) નું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ શું છે?

જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો વસ્તુઓનું ઉત્પાદન Uber/Airbnb જેવી સેવાઓ સંરક્ષણ ઉદ્યોગ પ્રયાસ નથી કર્યો

73. આત્મનિર્ભર અર્થતંત્ર (Self-reliant Economy) નું લક્ષણ શું છે?

અન્ય દેશો પર આર્થિક નિર્ણયો માટે નિર્ભર રહેવું। તમામ આર્થિક જરૂરિયાતો આંતરિક રીતે પૂરી કરવી। માત્ર નિકાસ કરવી, આયાત ન કરવી। બજારની શક્તિઓને અવગણવી। પ્રયાસ નથી કર્યો

74. કયા પ્રકારના અર્થતંત્રમાં આર્થિક અસમાનતા સૌથી વધુ હોય છે?

સમાજવાદી અર્થતંત્ર મિશ્ર અર્થતંત્ર મૂડીવાદી અર્થતંત્ર બંધ અર્થતંત્ર પ્રયાસ નથી કર્યો

75. 'અછતનું શાસ્ત્ર' ની વ્યાખ્યા મુજબ, અર્થશાસ્ત્રનો ઉદ્દેશ શું છે?

સંપત્તિનું મહત્તમીકરણ સંસાધનોના વૈકલ્પિક ઉપયોગોનું સંચાલન માત્ર માનવ કલ્યાણ આર્થિક વૃદ્ધિ પ્રયાસ નથી કર્યો

🏛️ 4. સિંધુ સભ્યતા (IVC) - 25 MCQs

76. (વિધાન) સિંધુ સભ્યતાના વહીવટ વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) શહેર આયોજનની સમાનતા કોઈ કેન્દ્રીય સત્તા સૂચવે છે. (૨) વહીવટ વેપારી વર્ગના હાથમાં હતો. (૩) વહીવટની સ્પષ્ટતા માટે કોઈ લિખિત નિયમો મળ્યા નથી।

માત્ર ૧ સાચું છે। માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે। માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

77. (વિધાન) લોથલ ખાતેની શોધો વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) અહીંથી એકસાથે ત્રણ યુગલ દફન (Joint Burial) ના પુરાવા મળ્યા છે. (૨) અહીં અગ્નિકુંડના પુરાવા મળ્યા છે. (૩) અહીંથી વણાયેલા સુતરાઉ કાપડના પુરાવા મળ્યા છે।

માત્ર ૧ સાચું છે। માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે। ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

78. (વિધાન) ધાર્મિક માન્યતાઓ અને કળા વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) માતૃદેવીની પૂજાથી સમાજ માતૃસત્તાક હોવાનું અનુમાન છે. (૨) જળ વ્યવસ્થાપન ધાર્મિક વિધિઓનો ભાગ હતો (જેમ કે મહા સ્નાનાગાર). (૩) કાંસાની મૂર્તિઓ પકવેલી માટી (Terracotta) માંથી બનાવવામાં આવતી હતી।

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૨ સાચું છે। માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે। માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

79. (વિધાન) ધોળાવીરાની જળ વ્યવસ્થા વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) પાણીના સંગ્રહ માટે મોટાભાગના જળાશયો ખડકો કોતરીને બનાવ્યા હતા. (૨) આખી વ્યવસ્થા રેઈન વોટર હાર્વેસ્ટિંગ પર આધારિત હતી. (૩) આ એકમાત્ર સ્થળ હતું જ્યાં કૂવાના પુરાવા મળ્યા હતા।

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૧ સાચું છે। માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે। ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

80. (વિધાન) સિંધુ સભ્યતાના સમાજ વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) સમાજમાં મણકા બનાવનાર (કારીગરો) એક વિશિષ્ટ વર્ગ હતો. (૨) મૃતદેહ દફનાવતી વખતે કિંમતી ધાતુઓના દાગીના સાથે રાખવામાં આવતા હતા. (૩) સમાજ સૈન્યવાદી નહોતો અને શાંતિપ્રિય હતો।

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે। માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે। ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

81. (વિધાન) IVCના પતન અને અંતિમ તબક્કા વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) પતનનો સમયગાળો મુખ્યત્વે 1750 ઈ.સ. પૂર્વેની આસપાસ છે. (૨) પતનના મુખ્ય કારણોમાં આબોહવા પરિવર્તન અને ટેકટોનિક પ્રવૃત્તિનો સમાવેશ થાય છે. (૩) પતનના અંત પછી તરત જ લોખંડનો ઉપયોગ શરૂ થયો।

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૧ સાચું છે। માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે। માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

82. (વિધાન) સિંધુ સભ્યતાની કલા અને ધાતુશાસ્ત્ર વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) ટેરાકોટાની મૂર્તિઓ, ખાસ કરીને માતૃદેવીની મૂર્તિઓ, મોટી સંખ્યામાં મળી આવી છે. (૨) 'લોસ્ટ-વેક્સ' તકનીકનો ઉપયોગ કાંસાની મૂર્તિઓ માટે થતો હતો. (૩) સ્ટીએટાઇટનો ઉપયોગ માત્ર સીલ બનાવવા માટે થતો હતો, શિલ્પ માટે નહીં।

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૨ સાચું છે। માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે। ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

83. (વિધાન) સિંધુ સભ્યતાના લિપિ વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) લિપિ મુખ્યત્વે જમણેથી ડાબે લખાતી હતી. (૨) તેમાં ચિત્રાત્મક (Pictographic) ચિહ્નોનો ઉપયોગ થતો હતો. (૩) લિપિના ઉકેલથી વહીવટી માળખું સ્પષ્ટ થયું છે।

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૨ સાચું છે। માત્ર ૧ અને ૩ સાચા છે। ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

84. (વિધાન) સિંધુ સભ્યતાના ધર્મ વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) તેઓ મંદિર જેવી કોઈ સંરચના બનાવતા ન હતા. (૨) તેઓ વૃક્ષો અને પશુઓની પૂજા કરતા હતા. (૩) અગ્નિકુંડ (Fire Altars) ના પુરાવા માત્ર લોથલમાંથી જ મળ્યા છે।

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૧ સાચું છે। માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે। ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

85. (વિધાન) હડપ્પા અને મોહેં-જો-દડોની તુલના વિશેના વિધાનો તપાસો: (૧) મોહેં-જો-દડો હડપ્પા કરતાં વધુ મોટું અને વ્યાપક હતું. (૨) હડપ્પામાં 12 અનાજના કોઠાર (Granaries)ની બે હરોળ મળી આવી હતી. (૩) હડપ્પા સિંધુ નદીના કિનારે આવેલું છે।

માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૧ અને ૨ સાચા છે। માત્ર ૨ અને ૩ સાચા છે। ૧, ૨ અને ૩ સાચા છે। પ્રયાસ નથી કર્યો

86. સિંધુ સભ્યતામાં સૌથી મોટું સ્થળ કયું હતું?

મોહેં-જો-દડો રાખીગઢી (Rakhigarhi) હડપ્પા ધોળાવીરા પ્રયાસ નથી કર્યો

87. મેસોપોટેમિયાના ગ્રંથોમાં સિંધુ ખીણના વેપારી પ્રદેશ માટે કયો શબ્દ વપરાયો છે?

દિલમુન મગન મેલુહા (Meluha) અરટ્ટા પ્રયાસ નથી કર્યો

88. સિંધુ સભ્યતાનું મુખ્ય પુરુષ દેવતા કોણ હતું?

ઇન્દ્ર અગ્નિ પશુપતિ મહાદેવ વરુણ પ્રયાસ નથી કર્યો

89. ધોળાવીરાની જળ વ્યવસ્થા મુખ્યત્વે કઈ પદ્ધતિ પર આધારિત હતી?

નદી આધારિત સિંચાઈ ટ્યુબવેલ આધારિત રેઈન વોટર હાર્વેસ્ટિંગ તળાવ આધારિત પ્રયાસ નથી કર્યો

90. હડપ્પા સ્થળની શોધ કરનાર પુરાતત્વવિદ્ કોણ હતા?

રાખાલદાસ બેનર્જી દયા રામ સાહની એસ.આર. રાવ આર.એસ. બિશ્ત પ્રયાસ નથી કર્યો

91. 'મહા સ્નાનાગાર' કયા સ્થળે આવેલું છે?

હડપ્પા મોહેં-જો-દડો લોથલ ધોળાવીરા પ્રયાસ નથી કર્યો

92. મોહેં-જો-દડોના શોધક કોણ હતા?

દયા રામ સાહની રાખાલદાસ બેનર્જી એસ.આર. રાવ જ્હોન માર્શલ પ્રયાસ નથી કર્યો

93. હડપ્પા અને મોહેં-જો-દડોની ઈંટોનું પ્રમાણ શું હતું?

3:2:1 5:3:1 4:2:1 2:1:1 પ્રયાસ નથી કર્યો

94. ખેડેલા ખેતરના પુરાવા કયા સ્થળેથી મળ્યા છે?

મોહેં-જો-દડો કાલીબંગન હડપ્પા ધોળાવીરા પ્રયાસ નથી કર્યો

95. IVCનું કયું સ્થળ રૌપ્ય નદી (Ropar)ના કિનારે આવેલું છે?

લોથલ બાણાવલી રોપર (Rupnagar) રંગપુર પ્રયાસ નથી કર્યો

96. મોહેં-જો-દડોના 'પ્રીસ્ટ કિંગ'ની મૂર્તિ કયા પથ્થરની બનેલી છે?

માર્બલ ચૂનાનો પથ્થર સ્ટીએટાઇટ જાસ્પર પ્રયાસ નથી કર્યો

97. IVCના વેપારમાં મણકા (Beads) બનાવવા માટે કયા પથ્થરનો વ્યાપક ઉપયોગ થતો હતો?

ચાર્ટ સ્ટીએટાઇટ કાર્નેલિયન (Carnelian) બલુચિસ્તાન પ્રયાસ નથી કર્યો

98. માતૃદેવીની મૂર્તિઓ બનાવવા માટે કઈ સામગ્રીનો ઉપયોગ થતો હતો?

કાંસું સોનું ટેરાકોટા (પકવેલી માટી) પથ્થર પ્રયાસ નથી કર્યો

99. સિંધુ સભ્યતામાં સૌથી મોટી સાઇટ (કદની દ્રષ્ટિએ) ભારતમાં ક્યાં આવેલી છે?

ધોળાવીરા લોથલ રાખીગઢી (Rakhigarhi) સુરકોટડા પ્રયાસ નથી કર્યો

100. દક્ષિણ ભારતમાં સોનાની આયાત થતી હતી, જ્યારે તાંબુ ક્યાંથી આયાત થતું હતું?

અફઘાનિસ્તાન ખેતડી (રાજસ્થાન) બલુચિસ્તાન ઓરિસ્સા પ્રયાસ નથી કર્યો